Karmienie piersią a kolejne ciąże

Karmienie piersią a kolejne ciąże

W dzisiejszym poście poruszę kilka tematów.

1. Co jeżeli w trakcie karmienia nie chcemy zajść w ciążę? Jakie są dozwolone metody antykoncepcji?


2. A co jeżeli chcemy zajść w ciążę? Czy wraca płodność gdy karmimy piersią?

3. Udało się – jesteś w ciąży. Czy możesz dalej karmić?

Antykoncepcja u kobiet karmiących piersią.

Na wizycie popołogowej, czyli 6 tygodni po porodzie (niezależnie od tego czy poród był siłami natury, czy przez cesarskie cięcie) – lekarz ginekolog powinien ustalić z pacjentką jej dalsze plany rozrodcze i opisać możliwe metody antykoncepcji. O tyle, o ile u kobiet, które nie karmią piersią można zastosować wszystkie metody, to u kobiet karmiących nie stosuje się najczęstszej metody antykoncepcyjnej, czyli tabletki dwuskładnikowej – metody wygodnej i bardzo skutecznej. Według oficjalnych zaleceń teoretycznie można u kobiet, które karmią tę metodę stosować, w praktyce jednak nigdy nie widziałam kobiety karmiącej, która stosowała klasyczną dwuskładnikową antykoncepcję. Wynika to z obaw przed niekorzystnym wpływem estrogenów na karmienie oraz możliwości przenikania tego hormonu do mleka matki.

Trzeba podkreślić, że karmienie, mimo że zmniejsza szanse pełnego prawidłowego cyklu miesięcznego z owulacją, to nie jest skuteczną metodą antykoncepcyjną. Co więcej, problemem jest także to, że kobieta, która karmi i zazwyczaj nie miesiączkuje, o potencjalnej ciąży może długo nie wiedzieć. Typowe objawy wcześniej ciąży – jak bóle i obrzęk piersi, plamienia czy pobolewania w podbrzuszu – mogą być przez długi czas rozumiane jako objawy karmienia piersią a nie ciąży.

Nieraz widziałam kobietę zdziwioną, że jest w ciąży – „Pani doktor, to przecież niemożliwe – ja wciąż karmię” – a zgłosiła się do ginekologa bo „poczuła ruchy dziecka”, czyli w połowie ciąży.

Oczywiście jeżeli kobieta chce rychło zajść w kolejną ciążę, to nie zaleca się antykoncepcji – chyba że urodziła przez cięcie cesarskie. Wtedy powinna być pouczona, że bezpiecznie kolejną ciążę powinna planować nie wcześniej niż 9 miesięcy od porodu (odstęp między porodami półtora roku).

Zarówno u kobiet po porodzie siłami natury jak i po cc (które karmią piersią), mamy te same metody antykoncepcji, czyli:

1. Tabletka jednoskładnikowa (progesteronowa) – tzw. minipigułka. Przyjmuje się ją codziennie o stałej porze. Nie jest tak skuteczna jak tabletki dwuskładnikowe, ale przyjmowana według zaleceń oraz łącznie z ochroną jaką daje karmienie, bardzo rzadko skutkuje ciążą. Metoda tania (ok. 20 zł na miesiąc) i łatwo odwracalna.

2. Wkładka domaciczna – klasyczna bez hormonów lub hormonalna. Zakładana na 3-5 lat – jest najbardziej wskazana u kobiet, które przez tak długi czas nie planują ciąży. Metoda droższa, bo to wydatek rzędu 200-1000zł na początek. Odwracalna, ale tylko za pomocą ginekologa – w odróżnieniu od stosowania tabletek, wkładki pacjentka sama nie może usunąć.

3. Implant lub zastrzyk progesteronowy. Metody bardzo często stosowane np. w UK – w Polsce natomiast stosowanie ich jest rzadkie. Mają wysoką skuteczność. Cena zastrzyków jest bardzo niska, kilkanaście do kilkudziesięciu złotych raz na 3 miesiące. Implant to koszt około 1000zł raz na 3 lata. Wadą obu metod jest ich odroczona odwracalność – przy zastrzyku trzeba odczekać okres aż lek przestanie działać, czyli ok 3-4 miesiące, a przy implancie trzeba udać się do lekarza aby go usunąć. Dodatkowo obie te metody często powodują nieregularne plamienia z dróg rodnych – i głównie dlatego mało kobiet się na nie decyduje.

4. Prezerwatywy. U młodych rodziców stosunki płciowe są raczej rzadkie i często ta metoda okazuje się zupełnie wystarczająca. W razie czego – można po stosunku zastosować także…

5. Tabelki po stosunku – do 72h. U kobiet karmiących bardziej wskazana jest tabletka z lewonorgestrelem (na receptę), niż dostępna bez recepty tabletka z octanem uliprystalu (ze względu na brak badań na kobietach karmiących).

Istnieją też naturalne metody planowania rodziny u kobiet karmiących i znajdziecie dużo informacji na ten temat w internecie. Prawda jest taka, że u kobiet karmiących – klasyczne metody kalendarzykowe czy objawowo–termiczne – są bardzo niemiarodajne i jako lekarz nie mogę ich uznać za skuteczne metody antykoncepcji.

Płodność w trakcie karmienia piersią.

Temat trudny i niejednolity. Czytając dalszy fragment tego tekstu być może stwierdzicie, że nic nowego się nie dowiecie i tylko namieszam wam w głowie, ale dajcie mi szansę. Na koniec tej części będzie podsumowanie, które mam nadzieję będzie najlepszą poradą i będzie to coś, czego nie znalazłam w artykułach i zaleceniach, które przewertowałam specjalnie do tego wpisu. Wiec są spore szanse, że i dla was będzie to nowość.

U kobiet, które z rożnych powodów nie karmią, owulacja występuje w przeciągu 6 tygodni od porodu, a miesiączka – do 8 tygodni od porodu. Dlaczego o tym piszę skoro post jest o kobietach karmiących? Tylko dlatego, że podobna jest sytuacja, jeżeli przez cały okres karmienia (jak długi by nie był) nie miałyście miesiączki (a może tak być i jest tak u ok.30% kobiet), to miesiączka powinna się pojawić do 2 miesięcy od odstawienia dziecka.

Pojawienie się miesiączki u kobiety niekarmiącej można uznać za objaw powrotu płodności. Natomiast u kobiet karmiących nie jest to takie oczywiste. Mogą mieć miejsce trzy różne warianty z podobną częstością:

1. Może być prawidłowy cykl z owulacją już w cyklu poprzedzającym pierwszą miesiączkę;

2. Może być cykl z miesiączką, ale bez owulacji – zazwyczaj po 2-3 cyklach bezowulacyjnych, cykle stają się owulacyjne;

3. Może być i owulacja, i miesiączka, ale faza lutealna nie będzie jeszcze gotowa na przyjęcie ciąży i jej utrzymanie.

W pierwszym przypadku wraca płodność zanim się zorientujemy. W drugim i trzecim – kobieta myśli, że wróciła płodność a wcale tak nie jest.

Co gorsze – nie wiemy u której kobiety, która sytuacja ma miejsce.

Zasadniczo – w pierwszych 6 miesiącach przy wyłącznym (!) karmieniu piersią, szanse na ciążę są rzędu 2%. W drugim półroczu szanse na ciążę są „tylko” ok. 15%.

Po roku karmienia szanse na ciążę nie odstawiając dziecka są rzędu ok 30-40%. Sporo, ale to wciąż mniej niż połowa kobiet. Czy to znaczy, że kobieta musi odstawić dziecko, żeby zajść w drugą ciążę? Zdecydowanie nie uważam, żeby tędy była droga, ponieważ – uwaga, uwaga – jeżeli nie wróciła wam płodność to znaczy, że wasze ciało zdecydowało, że nie jest gotowe aby wykarmić dwoje dzieci – jedno piersią a drugie macicą. Nie bądźmy mądrzejsi od natury. Ona najlepiej wie, kiedy nasze ciało będzie gotowe stworzyć nowe życie. U jednych kobiet będzie to po pół roku, u innych dopiero po zakończeniu karmienia.

Co zatem z kobietami, które nie mają miesiączki – karmią a chcą już zacząć starać się o kolejną ciążę? Mają dwie opcje – mogą obserwować ciało (patrzeć na śluz – czy jest płodny, na temperaturę) lub mogą pójść do ginekologa na USG, żeby ocenić jajniki i macicę – czy widać już oznaki, że narząd rodny “rusza”… Osobiście polecam tę drugą metodę, bo jest bardziej miarodajna i bardziej obiektywna.

Zdarza się tak, że kobieta koniecznie chce zajść w kolejną ciążę – na przykład ze względu na swój wiek lub ze względu na sytuację zawodową – a jej ciało nie jest gotowe na kolejną ciążę tak długo jak karmi. Wtedy – i tylko wtedy – można się zastanowić nad zakończeniem karmienia w celach rozrodczych.

Jeżeli kobieta zajdzie w ciąże karmiąc, to…


Przejdę teraz do tej trzeciej i być może najważniejszej części tego postu.

W zdrowej ciąży można dalej karmić swoje dziecko.

Temat, który powoduje zaskakująco dużo kontrowersji. Sama byłam kilka razy zaskoczona, gdy pacjentce w zdrowej ciąży zalecono zakończenie karmienia, ponieważ… jest w ciąży. Nie chcę się wtrącać w decyzję innych lekarzy, więc pozostawiałam to raczej bez komentarza – ale wypowiem się tu… tu mi wolno. Po kilkugodzinnym przestudiowaniu zaleceń i fachowej literatury medycznej – żeby nie było, że przekazuje wam niepotwierdzoną wiedzę… W niepowikłanej ciąży MOŻNA dalej karmić swoje pierwsze dziecko, od zapłodnienia aż do samego porodu.

Inna jest kwestia, jeżeli kobieta nie chce dalej karmić – bo jest zbyt zmęczona kolejną ciążą, źle się czuje, ma nasilone mdłości, bolą ją piersi… to jest zawsze indywidualna decyzja jej i dziecka, którą powinno się uszanować – czy to jako koleżanka, czy jako lekarz.

Nie mniej jednak chce podkreślić, że kontynuacja karmienia piersią w kolejnej ciąży NIE zagraża rozwijającemu się płodowi.

Gdyby karmienie piersią zagrażało kolejnej ciąży, to natura by to tak rozwiązała, że kobieta w całym okresie karmienia piersią nie byłaby płodna… A jak już napisałam wyżej w tym poście – tak nie jest.

106 komentarzy

  1. MamaKasia

    Pani Doktor karmię piersią moja 9msc córeczkę. Mój ginekolog jak dowiedział się o tym, że planuje kolejne dziecko stanowczo kazał mi najpierw odstawić córkę od piersi… jak znaleźć dobrego ginekologa, który pozwoli mi karmić piersią? Jestem z Krakowa polecenie lekarza bardzo miłe widziane 😊

  2. Dzien dobry, dlaczego metoda objawowo-termiczna jest nie miarodajna? Nawet bez krwawienia nie beda wystepowaly zmiany szyjki, sluzu i temperatury gdy plodnosc powroci? Znam osoby stosujace ta metode i to skutecznie w okresie karmienia, jestem ciekawa Pani doswiadczenia i zdania na ten temat, pozdrawiam 😉

  3. Ja jestem żywym przykładem że karmiąc piersią można zajść w ciążę tzn po 10 miesiącach karmienia zaszłam w drugą(planowaną ) ciążę i córkę jeszcze 2 m-ce karmiłam ale potem sama zrezygnowała. Co ciekawe o pierwszą ciążę starałam się rok bo miałam podwyższoną prolaktyne a co ciekawe w drugą zaszłam już przy pierwszej próbie.

  4. Agnieszka

    Zaszłam w ciążę 6 miesięcy po porodzie. Lekarz zalecił mi zakończenie karmienia ze względu na moją silną anemię i mdłości.Uzasadnił to w ten sposób, że karmienie i ciąża jest zbyt dużym obciążeniem dla mojego organizmu. Dodam, że nie czułam się najlepiej. Miał rację?

  5. Genialny post. Dziekuje za ten temat bo jest mi on szczegolnie bliski. Ja zaszlam w ciaze karmiac piersia mojego wtedy 19 miesiecznego synka. Co ja sie osluchalm od wszystkich lepiej wiedzacych ze powinnam przestac. Ani ja ani R nie bylismy gotowi. R odstawil sie sam od piersi jak bylam w 30 tygodniu ciazy.

  6. Zaskoczona

    Wg tego artykuły należę do 2 procent kobiet. Karmiąc tylko piersią mojego synka do 6 miesiąca zaszłam w ciąże. Aktualnie jestem w 8 tyg ciazy a moj synek za kilka dni 8 miesięczny nadal jest karmiony piersią. W ogole tego nie planowaliśmy i nie staraliśmy sie o kolejne dziecko. Dodam ze po porodzie miałam 2 razy okres. Cykle były długie około 40 dniowe. No i wiek moj tez raczej rozrodczy juz nie jest bo mam prawie 39 lat.

  7. Ja nie mogłam zajść w ciążę przez 2 lata i 7 miesięcy, bo karmiłam. Odstawiłam w końcu synka i po 2 miesiącach udało się od razu zajść w kolejną ciążę. 🙂

  8. A co jeśli dostałam okresu 10 tyg po porodzie i trwał 5 dni, później po 28 dniach również dostałam a następnej miesiączki nie ma już 35 dni. Dodam ze od początku dzidziuś jest karmiony piersią i ma już ponad 4 miesiące. Test wychodzi negatywny. Bardzo proszę o odpowiedz.

  9. Super post, bardzo przydatny! Dzięki! chciałam zapytać co z testami owulacyjnymi, czy mają sens, kiedy karmię 1,5 roczną córeczkę a chcę zajść w drugą ciąże. Co sądzisz o monitorze płodności w takiej sytuacji? czy próbować czy wyniki mogą być zbyt przekłamane przez karmienie? z góry dzięki za odp

  10. Dziękuje za ten wpis. Trochę mi się rozjaśniło.
    Karmię synka już ponad 3 lata i staramy się o kolejne dziecko. Na razie nic z tego nie wychodzi. Po roku starań poszłam do ginekologa specjalizującego się w niepłodności. Powiedział, że moje jajniki wyglądają tak, jakby cykl był bezowulacyjny. I to by potwierdziło fakt, że mój organizm nie jest jeszcze gotowy. Jednak zastanawia mnie jedna rzecz, czy jeżeli przy staraniach o pierwsze dziecko jajniki też wskazywały cykle bezowulacyjne, a zajść w ciąże udało mi się dopiero po badaniu drożności jajowodów (okazało się, że są drożne) to czy jeszcze mam jeszcze czekać czy podejrzewać u siebie bezpłodność wtórną? I czy jedynym wyjściem będzie zakończenie kp?

  11. Witam,
    Artykuł fajny i ciekawy 🙂 Karmilam będąc w ciąży i mimo zaleceń lekarza o odstąpieniu intuicja mówiła mi, że dobrze robię. Później synek sam się odstawil. I doda, że zaszła w ciążę niecałe 4 miesiące po porodzie, ale po pierwszej miesiączce już. Warto wspomnieć, że synek był tylko na piersi, ale warunków LAM nie spełniliśmy, chociażby, przerwa nocna była dłuższa 😉

    Ps. Jedno co mnie trochę „boli” to traktowanie Naturalnych Metod Planowania rodziny jako złych/ gorszych. Wiadomo wymagają pracy, szczegółowych obserwacji, ale są skuteczne (!) i już od dawna nie mają nic wspólnego z „kalendarzykiem” (kto chce bo stosować niech stosuje, ale niech nie mówi, że stosuje NPR)

    Pozdrawiam

  12. Ja starałam się o pierwsze dziecko 6 lat, miałam robiona laporoskopie, czyszczone jajowody i dopiero półtora roku po zabiegu wkoncu Nam się udało 🙂 kamilam maleńka 17 miesięcy, miesiączkę dostałam ok.9 mies po porodzie, przestałam karmić i po 2 miesiącach okazało się,że znów jestem w ciąży :)w co nie mogłam uwierzyć, pierwsza ciążę traktowałam jak.cud, jeden lekarz nawet stwierdził, że jestem nieplodna, a tu po chwili drugie maleństwo się pokazało 🙂

  13. Po przeczytaniu komentarzy stwierdzam że jest nas więcej niż 2%. Wróciła mi miesiączka 3 miesiące po porodzie w pełnym i regularnym cyklu mimo karmienia piersią, synek miał 8mc i zaszłam w kolejna ciążę, wciąż go karmię, choć tylko wieczorem i w nocy. Wydaje mi się że duży wpływ na taką płodność ma młody wiek (ja 25)i zdrowy tryb życia i wtedy natura wie, kogo obciążyć takim wyzwaniem.

  14. KAROLINA

    Mam synka 9 miesięcznego i zaczęliśmy starania o kolejną dzidzie. Miesiączkę mam od 4 miesiecy ,a karmie synka piersia jedynie w nocy. Jestem ciekawa po jakim czasie uda nam się po raz kolejny zajść. Dodam, że w pierwszą ciążę zaszłam po trzecim cyklu.

  15. Dołączam do MamyKasi, mam sytuację identyczną! Nawet wiek dziecka sie zgadza. Mam odstawic zeby sie ‚zregenerowac’. Poza tym nie mam miesiaczki, a ze wzgledu na wiek zalezy mi na szybkim zajsciu w kolejna ciaze.

  16. Pingback: Karmienie piersią w ciąży | Milk Power

  17. Pingback: Czy można karmić piersią w ciąży? | Milk Power

  18. Zaczęliśmy starać się o drugie dziecko 6 miesięcy po pierwszym porodzie, przy wyłącznym karmieniu synka piersią. Udało się po 3 cyklach. Teraz jestem w 26 tc, synek 15 miesięcy wciąż jest na piersi. Przywracasz wiarę w lekarzy tym wpisem o karmieniu w czasie drugiej ciąży. Na szczęście decydując się kontynuować kp miałam za sobą pewną dawkę wiedzy na ten temat i konsultację z doradcą laktacyjnym. Lekarz prowadzący zalecił stanowcze odstawienie. W zdrowej ciąży. Dyskusje na niewiele się zdały. Zaowocowało to zmianą lekarza i omijaniem tego tematu przy obecnym.

  19. Pół roku starań i nic, dopiero po sporym ograniczeniu kp do ok 2 karmień na dobę – zaszłam w ciążę w kolejnym cyklu….

Zostaw komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*