Karmienie piersią a kolejne ciąże

Karmienie piersią a kolejne ciąże

W dzisiejszym poście poruszę kilka tematów.

1. Co jeżeli w trakcie karmienia nie chcemy zajść w ciążę? Jakie są dozwolone metody antykoncepcji?


2. A co jeżeli chcemy zajść w ciążę? Czy wraca płodność gdy karmimy piersią?

3. Udało się – jesteś w ciąży. Czy możesz dalej karmić?

Antykoncepcja u kobiet karmiących piersią.

Na wizycie popołogowej, czyli 6 tygodni po porodzie (niezależnie od tego czy poród był siłami natury, czy przez cesarskie cięcie) – lekarz ginekolog powinien ustalić z pacjentką jej dalsze plany rozrodcze i opisać możliwe metody antykoncepcji. O tyle, o ile u kobiet, które nie karmią piersią można zastosować wszystkie metody, to u kobiet karmiących nie stosuje się najczęstszej metody antykoncepcyjnej, czyli tabletki dwuskładnikowej – metody wygodnej i bardzo skutecznej. Według oficjalnych zaleceń teoretycznie można u kobiet, które karmią tę metodę stosować, w praktyce jednak nigdy nie widziałam kobiety karmiącej, która stosowała klasyczną dwuskładnikową antykoncepcję. Wynika to z obaw przed niekorzystnym wpływem estrogenów na karmienie oraz możliwości przenikania tego hormonu do mleka matki.

Trzeba podkreślić, że karmienie, mimo że zmniejsza szanse pełnego prawidłowego cyklu miesięcznego z owulacją, to nie jest skuteczną metodą antykoncepcyjną. Co więcej, problemem jest także to, że kobieta, która karmi i zazwyczaj nie miesiączkuje, o potencjalnej ciąży może długo nie wiedzieć. Typowe objawy wcześniej ciąży – jak bóle i obrzęk piersi, plamienia czy pobolewania w podbrzuszu – mogą być przez długi czas rozumiane jako objawy karmienia piersią a nie ciąży.

Nieraz widziałam kobietę zdziwioną, że jest w ciąży – „Pani doktor, to przecież niemożliwe – ja wciąż karmię” – a zgłosiła się do ginekologa bo „poczuła ruchy dziecka”, czyli w połowie ciąży.

Oczywiście jeżeli kobieta chce rychło zajść w kolejną ciążę, to nie zaleca się antykoncepcji – chyba że urodziła przez cięcie cesarskie. Wtedy powinna być pouczona, że bezpiecznie kolejną ciążę powinna planować nie wcześniej niż 9 miesięcy od porodu (odstęp między porodami półtora roku).

Zarówno u kobiet po porodzie siłami natury jak i po cc (które karmią piersią), mamy te same metody antykoncepcji, czyli:

1. Tabletka jednoskładnikowa (progesteronowa) – tzw. minipigułka. Przyjmuje się ją codziennie o stałej porze. Nie jest tak skuteczna jak tabletki dwuskładnikowe, ale przyjmowana według zaleceń oraz łącznie z ochroną jaką daje karmienie, bardzo rzadko skutkuje ciążą. Metoda tania (ok. 20 zł na miesiąc) i łatwo odwracalna.

2. Wkładka domaciczna – klasyczna bez hormonów lub hormonalna. Zakładana na 3-5 lat – jest najbardziej wskazana u kobiet, które przez tak długi czas nie planują ciąży. Metoda droższa, bo to wydatek rzędu 200-1000zł na początek. Odwracalna, ale tylko za pomocą ginekologa – w odróżnieniu od stosowania tabletek, wkładki pacjentka sama nie może usunąć.

3. Implant lub zastrzyk progesteronowy. Metody bardzo często stosowane np. w UK – w Polsce natomiast stosowanie ich jest rzadkie. Mają wysoką skuteczność. Cena zastrzyków jest bardzo niska, kilkanaście do kilkudziesięciu złotych raz na 3 miesiące. Implant to koszt około 1000zł raz na 3 lata. Wadą obu metod jest ich odroczona odwracalność – przy zastrzyku trzeba odczekać okres aż lek przestanie działać, czyli ok 3-4 miesiące, a przy implancie trzeba udać się do lekarza aby go usunąć. Dodatkowo obie te metody często powodują nieregularne plamienia z dróg rodnych – i głównie dlatego mało kobiet się na nie decyduje.

4. Prezerwatywy. U młodych rodziców stosunki płciowe są raczej rzadkie i często ta metoda okazuje się zupełnie wystarczająca. W razie czego – można po stosunku zastosować także…

5. Tabelki po stosunku – do 72h. U kobiet karmiących bardziej wskazana jest tabletka z lewonorgestrelem (na receptę), niż dostępna bez recepty tabletka z octanem uliprystalu (ze względu na brak badań na kobietach karmiących).

Istnieją też naturalne metody planowania rodziny u kobiet karmiących i znajdziecie dużo informacji na ten temat w internecie. Prawda jest taka, że u kobiet karmiących – klasyczne metody kalendarzykowe czy objawowo–termiczne – są bardzo niemiarodajne i jako lekarz nie mogę ich uznać za skuteczne metody antykoncepcji.

Płodność w trakcie karmienia piersią.

Temat trudny i niejednolity. Czytając dalszy fragment tego tekstu być może stwierdzicie, że nic nowego się nie dowiecie i tylko namieszam wam w głowie, ale dajcie mi szansę. Na koniec tej części będzie podsumowanie, które mam nadzieję będzie najlepszą poradą i będzie to coś, czego nie znalazłam w artykułach i zaleceniach, które przewertowałam specjalnie do tego wpisu. Wiec są spore szanse, że i dla was będzie to nowość.

U kobiet, które z rożnych powodów nie karmią, owulacja występuje w przeciągu 6 tygodni od porodu, a miesiączka – do 8 tygodni od porodu. Dlaczego o tym piszę skoro post jest o kobietach karmiących? Tylko dlatego, że podobna jest sytuacja, jeżeli przez cały okres karmienia (jak długi by nie był) nie miałyście miesiączki (a może tak być i jest tak u ok.30% kobiet), to miesiączka powinna się pojawić do 2 miesięcy od odstawienia dziecka.

Pojawienie się miesiączki u kobiety niekarmiącej można uznać za objaw powrotu płodności. Natomiast u kobiet karmiących nie jest to takie oczywiste. Mogą mieć miejsce trzy różne warianty z podobną częstością:

1. Może być prawidłowy cykl z owulacją już w cyklu poprzedzającym pierwszą miesiączkę;

2. Może być cykl z miesiączką, ale bez owulacji – zazwyczaj po 2-3 cyklach bezowulacyjnych, cykle stają się owulacyjne;

3. Może być i owulacja, i miesiączka, ale faza lutealna nie będzie jeszcze gotowa na przyjęcie ciąży i jej utrzymanie.

W pierwszym przypadku wraca płodność zanim się zorientujemy. W drugim i trzecim – kobieta myśli, że wróciła płodność a wcale tak nie jest.

Co gorsze – nie wiemy u której kobiety, która sytuacja ma miejsce.

Zasadniczo – w pierwszych 6 miesiącach przy wyłącznym (!) karmieniu piersią, szanse na ciążę są rzędu 2%. W drugim półroczu szanse na ciążę są „tylko” ok. 15%.

Po roku karmienia szanse na ciążę nie odstawiając dziecka są rzędu ok 30-40%. Sporo, ale to wciąż mniej niż połowa kobiet. Czy to znaczy, że kobieta musi odstawić dziecko, żeby zajść w drugą ciążę? Zdecydowanie nie uważam, żeby tędy była droga, ponieważ – uwaga, uwaga – jeżeli nie wróciła wam płodność to znaczy, że wasze ciało zdecydowało, że nie jest gotowe aby wykarmić dwoje dzieci – jedno piersią a drugie macicą. Nie bądźmy mądrzejsi od natury. Ona najlepiej wie, kiedy nasze ciało będzie gotowe stworzyć nowe życie. U jednych kobiet będzie to po pół roku, u innych dopiero po zakończeniu karmienia.

Co zatem z kobietami, które nie mają miesiączki – karmią a chcą już zacząć starać się o kolejną ciążę? Mają dwie opcje – mogą obserwować ciało (patrzeć na śluz – czy jest płodny, na temperaturę) lub mogą pójść do ginekologa na USG, żeby ocenić jajniki i macicę – czy widać już oznaki, że narząd rodny “rusza”… Osobiście polecam tę drugą metodę, bo jest bardziej miarodajna i bardziej obiektywna.

Zdarza się tak, że kobieta koniecznie chce zajść w kolejną ciążę – na przykład ze względu na swój wiek lub ze względu na sytuację zawodową – a jej ciało nie jest gotowe na kolejną ciążę tak długo jak karmi. Wtedy – i tylko wtedy – można się zastanowić nad zakończeniem karmienia w celach rozrodczych.

Jeżeli kobieta zajdzie w ciąże karmiąc, to…


Przejdę teraz do tej trzeciej i być może najważniejszej części tego postu.

W zdrowej ciąży można dalej karmić swoje dziecko.

Temat, który powoduje zaskakująco dużo kontrowersji. Sama byłam kilka razy zaskoczona, gdy pacjentce w zdrowej ciąży zalecono zakończenie karmienia, ponieważ… jest w ciąży. Nie chcę się wtrącać w decyzję innych lekarzy, więc pozostawiałam to raczej bez komentarza – ale wypowiem się tu… tu mi wolno. Po kilkugodzinnym przestudiowaniu zaleceń i fachowej literatury medycznej – żeby nie było, że przekazuje wam niepotwierdzoną wiedzę… W niepowikłanej ciąży MOŻNA dalej karmić swoje pierwsze dziecko, od zapłodnienia aż do samego porodu.

Inna jest kwestia, jeżeli kobieta nie chce dalej karmić – bo jest zbyt zmęczona kolejną ciążą, źle się czuje, ma nasilone mdłości, bolą ją piersi… to jest zawsze indywidualna decyzja jej i dziecka, którą powinno się uszanować – czy to jako koleżanka, czy jako lekarz.

Nie mniej jednak chce podkreślić, że kontynuacja karmienia piersią w kolejnej ciąży NIE zagraża rozwijającemu się płodowi.

Gdyby karmienie piersią zagrażało kolejnej ciąży, to natura by to tak rozwiązała, że kobieta w całym okresie karmienia piersią nie byłaby płodna… A jak już napisałam wyżej w tym poście – tak nie jest.

185 komentarzy

  1. Jestem 9 mscy po cc. Obecnie 14 tydzień ciąży. Zaszłam nie mając jeszcze miesiączki po porodzie. Jak zaszłam karmilam sporadycznie bardziej na przytulnie. Teraz mały sam odrzucił. Wszystko przebiega prawidłowo jeśli chodzi o ciąże ???? pozdrawiam

  2. Jestem 9 mscy po cc. Obecnie 14 tydzień ciąży. Zaszłam nie mając jeszcze miesiączki po porodzie. Jak zaszłam karmilam sporadycznie bardziej na przytulnie. Teraz mały sam odrzucił. Wszystko przebiega prawidłowo jeśli chodzi o ciąże ???? pozdrawiam

  3. Warto podkreślić ze wyłączne karmienie piersią przez pół roku to karmienie TYLKO PIERSIĄ bez dopajania woda, podawania smoczka zamiast piersi czy dokarmiania mieszanka. Oraz karmienie także w nocy.

    • A niby dlaczego tylko wtedy to tylko karmienie piersią? Ja mojego syna karmiła tylko piersią i dostawał smoczek z powodu ogromnej potrzeby ssania. Gdyby nie dostał, nie mogłabym wyjść nawet do toalety… czy to oznacza, że nie mogę mówić, że karmiła wyłącznie piersią?

  4. Moja córka ma półtora roku, i do zaśnięcia i w nocy jeszcze pije z piersi. Więc w takim przypadku jakie są szanse na ciążę. Miesiączke dostałam 3 msc po porodzie. (Poród ss) 🙂

  5. Mój Syn ma 2 lata i kilka dni temu zrobiłam kilka testów ciążowych i wszystkie wyszły pozytywne ☺
    Tylko teraz postanowiłam odstawić Synka choć nie jest to proste, ale może któraś z Was mi powie jak podczas ciąży poradzić sobie z laktacja żeby nie doszło do stanu zapalnego ???

  6. Mój synek ma 7 miesięcy, od samego początku karmimy się jedynie piersią. W pierwszych 3 miesiącach co godzinę a później do teraz co 2 godziny, w nocy także budzi się co 2godzinki. Dowiedziałam się, że jestem w 12tyg ciąży, czyli jestem w tych 2% szczęśliwych kobiet 😀 od swojego ginekologa usłyszałam że muszę teraz wybrać, które dziecko jest dla mnie ważniejsze, bo jeśli chce dalej karmić synka, to dziecko we mnie nie przeżyje. Stąd szukanie informacji w internecie. A czy będę mogła po porodzie karmić dwójkę? O ile oczywiście synek nie odrzuci sam do tej pory piersi.

  7. Ja karmie juz dwa lata piersia jakos corka nie moze sie roztac ja tez nie naciskam przyjdzie czas i pora to zakończy okres cycusia. Miesiąc temu tj 13 listopada dostalam pierwsza miesiaczke po porodzie bardzo obfita. Kolejna data spodziewanej miesiączki to juz tylko sluz z domieszka krwi i nie wiem czy to jakieś zaburzenia czy moze ciąża chociaz test wykluczył. Bo byl negatywny . moze ktoras karmiaca mama miala podobny problem??

  8. Dzień dobry. Jestem karmiącą mamą. Do 6trgo miesiąca karmilam wyłącznie piersią. W 6tym miesiacu od porodu dostałam pierwszą miesiączke.przez dwa miesiące mialam regularny okres. Ostatnio miesiączke miałam 2 tygodnie temu i dziś zauważyłam u siebie okres. Chcę napisać również że chcielibyśmy z mężem starac się o kolejnego bobaska ale z taka rozbieżnością miesiaczki nie wiem jak liczyć dni płodne. Czy abym zaszła w ciążę muszę odstawić synka od piersi?

  9. Dzień dobry. Jestem karmiącą mamą. Do 6tego miesiąca karmilam wyłącznie piersią. W 6tym miesiacu od porodu dostałam pierwszą miesiączke.przez dwa miesiące mialam regularny okres. Ostatnio miesiączke miałam 2 tygodnie temu i dziś zauważyłam u siebie okres. Chcę napisać również że chcielibyśmy z mężem starac się o kolejnego bobaska ale z taka rozbieżnością miesiaczki nie wiem jak liczyć dni płodne. Czy abym zaszła w ciążę muszę odstawić synka od piersi?

  10. Mój przypadek opisla Pani na początku. O ciąży dowiedziałam się w 20 tyg. Karmiłam wtedy jeszcze 1,5 roczne dziecko. Moje pani ginekolog kazala przerwać karmienie, nawet nie zapytałam z jakiego powodu. Ale mój maluch nie domagał się piersi więc nie zaglebialam się w to.

  11. Witam, jestem mama 14 miesięcznej córeczki:) nadal karmie, w dzień i w nocy-na żądanie. W sierpniu już zeszłego roku zaszłam w ciąże, ale niestety w 6 tyg poroniłam. Po 2 miesiącach dostałam miesiączkę, i od tego czasu staramy się dalej, na wizycie u ginekologa w grudniu wszystko zostało sprawdzone i wszystko wyglądało okej, oraz Pani poinformowała mnie ze była owulacja. Na dzień dzisiejszy czekam i za pare dni się znów okaże. Choruje również na nadczynność tarczycy, biorę leki i wyniki również są w normie. Zastanawia mnie fakt, czy faktycznie mogę dalej karmić, czy nie lepiej odstawić córkę od piersi ? Pozdrawiam serdecznie !

  12. Zaszłam w ciąże i w 5 tc ilość pokarmu drastycznie spadła 🙁 musimy dokarmiać mm 🙁 córeczka ma 13 mcy, chciałam jeszcze pokarmić.
    Próbuję pilnować nawadniania, herbatek laktacyjnych, relaksować się i nic 🙁
    Czy mogę próbować rozkręcić laktację laktatorem? Trochę się boję czy to nie będzie miało wpływu na ciążę.

  13. Jestem mama karmie juz dwa lata i nie wiem jak mam zakonczyc karmienie piersia corka nie moze zasnac bez piersi i jeszcze budzi sie dwa trzy razy w nocy na karmianie. Bardzo bym chciała zajść w druga ciążę nie chce żeby roznica między rodzeństwem byla zbyt duża. Nadal nie misieczkuje regularnie od czasu do czasu pojawi sie kilku dniowe płomienie. Ginekolog stwierdził ze nie ma szans na zajscie w ciaze dopóki nie przestane karmic. Prosze o jakies rady
    Moze ktoras mama tez ma problem z zakończeniem karmienia.

  14. Witam,karmie piersia córeczkę juz 13 miesięcy. Okres mam. nieregularny od 10 miesięcy co miesiąc. Cykle trwaja po 33 do 36 dni. Z mężem staramy sie o drugie dziecko Stosunek co 2 dzień,testy negatywne . Czy moze byc tak ze nie mam owulacji? Mam torbiela niegroźnego po ciazy tak mowi ginekolog,czy przez niego moge miec problem z drugą ciąża?

  15. Witam!
    Jestem mamą 15-miesięcznego alergika (bmk, pszenica, jajka…) AZS w remisji. Maluch jest cycoholikiem. Ostatnio udało mi się zaprzestać nocne karmienia, ale widzę, że nadrabia za to w dzień (z 3 karmień robi się 6-8). W tym tygodniu dowiedziałam się, że jestem w 4tc. Mam bóle krzyża i podbrzusza 🙁 martwi mnie to. Lekarz zalecił luteinę dopochwową, ale ma to przecież niekorzystny wpływ na karmionego malucha. Dodam, że mam 40l. A w głowie same znaki zapytania. Co zrobić, by nikomu nie zaszkodzić? Zależy mi na utrzymaniu tej ciąży.

  16. Czy można używać plastrów lub krążków antykoncepcyjnych typu Evra lub Nuvaring, podczas karmienia piersią?

  17. Czesc. Mam corke 18msc i jestem w drugim miesiacu ciazy. Nadal karmie corke zarowno pare razy w dzien jak i w nocy. Szczerze mam nadzieje, ze sama odrzuci piers za nie dlugo zebym mogla odetchnac przed urodzeniem kolejnego dziecka 😊

  18. Bylam na wizycie u ginekologa po połogu, dowiedziałam się że 3 miesiące po porodzie nie potrzeba żadnej antykoncepcji jeśli karmie piersią, po 3 miesiącach od porodu mam zacząć stosować antykoncepcje… Czy to co powiedział mi lekarz ma sens? Dlaczego akurat 3 miesiące i czy mimo tego stosować antykoncepcje, jeśli dobrze rozumiem z artykułu płodność może wrócić w każdym momencie…

Zostaw komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*