Karmienie piersią a kolejne ciąże

Karmienie piersią a kolejne ciąże

W dzisiejszym poście poruszę kilka tematów.

1. Co jeżeli w trakcie karmienia nie chcemy zajść w ciążę? Jakie są dozwolone metody antykoncepcji?


2. A co jeżeli chcemy zajść w ciążę? Czy wraca płodność gdy karmimy piersią?

3. Udało się – jesteś w ciąży. Czy możesz dalej karmić?

Antykoncepcja u kobiet karmiących piersią.

Na wizycie popołogowej, czyli 6 tygodni po porodzie (niezależnie od tego czy poród był siłami natury, czy przez cesarskie cięcie) – lekarz ginekolog powinien ustalić z pacjentką jej dalsze plany rozrodcze i opisać możliwe metody antykoncepcji. O tyle, o ile u kobiet, które nie karmią piersią można zastosować wszystkie metody, to u kobiet karmiących nie stosuje się najczęstszej metody antykoncepcyjnej, czyli tabletki dwuskładnikowej – metody wygodnej i bardzo skutecznej. Według oficjalnych zaleceń teoretycznie można u kobiet, które karmią tę metodę stosować, w praktyce jednak nigdy nie widziałam kobiety karmiącej, która stosowała klasyczną dwuskładnikową antykoncepcję. Wynika to z obaw przed niekorzystnym wpływem estrogenów na karmienie oraz możliwości przenikania tego hormonu do mleka matki.

Trzeba podkreślić, że karmienie, mimo że zmniejsza szanse pełnego prawidłowego cyklu miesięcznego z owulacją, to nie jest skuteczną metodą antykoncepcyjną. Co więcej, problemem jest także to, że kobieta, która karmi i zazwyczaj nie miesiączkuje, o potencjalnej ciąży może długo nie wiedzieć. Typowe objawy wcześniej ciąży – jak bóle i obrzęk piersi, plamienia czy pobolewania w podbrzuszu – mogą być przez długi czas rozumiane jako objawy karmienia piersią a nie ciąży.

Nieraz widziałam kobietę zdziwioną, że jest w ciąży – „Pani doktor, to przecież niemożliwe – ja wciąż karmię” – a zgłosiła się do ginekologa bo „poczuła ruchy dziecka”, czyli w połowie ciąży.

Oczywiście jeżeli kobieta chce rychło zajść w kolejną ciążę, to nie zaleca się antykoncepcji – chyba że urodziła przez cięcie cesarskie. Wtedy powinna być pouczona, że bezpiecznie kolejną ciążę powinna planować nie wcześniej niż 9 miesięcy od porodu (odstęp między porodami półtora roku).

Zarówno u kobiet po porodzie siłami natury jak i po cc (które karmią piersią), mamy te same metody antykoncepcji, czyli:

1. Tabletka jednoskładnikowa (progesteronowa) – tzw. minipigułka. Przyjmuje się ją codziennie o stałej porze. Nie jest tak skuteczna jak tabletki dwuskładnikowe, ale przyjmowana według zaleceń oraz łącznie z ochroną jaką daje karmienie, bardzo rzadko skutkuje ciążą. Metoda tania (ok. 20 zł na miesiąc) i łatwo odwracalna.

2. Wkładka domaciczna – klasyczna bez hormonów lub hormonalna. Zakładana na 3-5 lat – jest najbardziej wskazana u kobiet, które przez tak długi czas nie planują ciąży. Metoda droższa, bo to wydatek rzędu 200-1000zł na początek. Odwracalna, ale tylko za pomocą ginekologa – w odróżnieniu od stosowania tabletek, wkładki pacjentka sama nie może usunąć.

3. Implant lub zastrzyk progesteronowy. Metody bardzo często stosowane np. w UK – w Polsce natomiast stosowanie ich jest rzadkie. Mają wysoką skuteczność. Cena zastrzyków jest bardzo niska, kilkanaście do kilkudziesięciu złotych raz na 3 miesiące. Implant to koszt około 1000zł raz na 3 lata. Wadą obu metod jest ich odroczona odwracalność – przy zastrzyku trzeba odczekać okres aż lek przestanie działać, czyli ok 3-4 miesiące, a przy implancie trzeba udać się do lekarza aby go usunąć. Dodatkowo obie te metody często powodują nieregularne plamienia z dróg rodnych – i głównie dlatego mało kobiet się na nie decyduje.

4. Prezerwatywy. U młodych rodziców stosunki płciowe są raczej rzadkie i często ta metoda okazuje się zupełnie wystarczająca. W razie czego – można po stosunku zastosować także…

5. Tabelki po stosunku – do 72h. U kobiet karmiących bardziej wskazana jest tabletka z lewonorgestrelem (na receptę), niż dostępna bez recepty tabletka z octanem uliprystalu (ze względu na brak badań na kobietach karmiących).

Istnieją też naturalne metody planowania rodziny u kobiet karmiących i znajdziecie dużo informacji na ten temat w internecie. Prawda jest taka, że u kobiet karmiących – klasyczne metody kalendarzykowe czy objawowo–termiczne – są bardzo niemiarodajne i jako lekarz nie mogę ich uznać za skuteczne metody antykoncepcji.

Płodność w trakcie karmienia piersią.

Temat trudny i niejednolity. Czytając dalszy fragment tego tekstu być może stwierdzicie, że nic nowego się nie dowiecie i tylko namieszam wam w głowie, ale dajcie mi szansę. Na koniec tej części będzie podsumowanie, które mam nadzieję będzie najlepszą poradą i będzie to coś, czego nie znalazłam w artykułach i zaleceniach, które przewertowałam specjalnie do tego wpisu. Wiec są spore szanse, że i dla was będzie to nowość.

U kobiet, które z rożnych powodów nie karmią, owulacja występuje w przeciągu 6 tygodni od porodu, a miesiączka – do 8 tygodni od porodu. Dlaczego o tym piszę skoro post jest o kobietach karmiących? Tylko dlatego, że podobna jest sytuacja, jeżeli przez cały okres karmienia (jak długi by nie był) nie miałyście miesiączki (a może tak być i jest tak u ok.30% kobiet), to miesiączka powinna się pojawić do 2 miesięcy od odstawienia dziecka.

Pojawienie się miesiączki u kobiety niekarmiącej można uznać za objaw powrotu płodności. Natomiast u kobiet karmiących nie jest to takie oczywiste. Mogą mieć miejsce trzy różne warianty z podobną częstością:

1. Może być prawidłowy cykl z owulacją już w cyklu poprzedzającym pierwszą miesiączkę;

2. Może być cykl z miesiączką, ale bez owulacji – zazwyczaj po 2-3 cyklach bezowulacyjnych, cykle stają się owulacyjne;

3. Może być i owulacja, i miesiączka, ale faza lutealna nie będzie jeszcze gotowa na przyjęcie ciąży i jej utrzymanie.

W pierwszym przypadku wraca płodność zanim się zorientujemy. W drugim i trzecim – kobieta myśli, że wróciła płodność a wcale tak nie jest.

Co gorsze – nie wiemy u której kobiety, która sytuacja ma miejsce.

Zasadniczo – w pierwszych 6 miesiącach przy wyłącznym (!) karmieniu piersią, szanse na ciążę są rzędu 2%. W drugim półroczu szanse na ciążę są „tylko” ok. 15%.

Po roku karmienia szanse na ciążę nie odstawiając dziecka są rzędu ok 30-40%. Sporo, ale to wciąż mniej niż połowa kobiet. Czy to znaczy, że kobieta musi odstawić dziecko, żeby zajść w drugą ciążę? Zdecydowanie nie uważam, żeby tędy była droga, ponieważ – uwaga, uwaga – jeżeli nie wróciła wam płodność to znaczy, że wasze ciało zdecydowało, że nie jest gotowe aby wykarmić dwoje dzieci – jedno piersią a drugie macicą. Nie bądźmy mądrzejsi od natury. Ona najlepiej wie, kiedy nasze ciało będzie gotowe stworzyć nowe życie. U jednych kobiet będzie to po pół roku, u innych dopiero po zakończeniu karmienia.

Co zatem z kobietami, które nie mają miesiączki – karmią a chcą już zacząć starać się o kolejną ciążę? Mają dwie opcje – mogą obserwować ciało (patrzeć na śluz – czy jest płodny, na temperaturę) lub mogą pójść do ginekologa na USG, żeby ocenić jajniki i macicę – czy widać już oznaki, że narząd rodny “rusza”… Osobiście polecam tę drugą metodę, bo jest bardziej miarodajna i bardziej obiektywna.

Zdarza się tak, że kobieta koniecznie chce zajść w kolejną ciążę – na przykład ze względu na swój wiek lub ze względu na sytuację zawodową – a jej ciało nie jest gotowe na kolejną ciążę tak długo jak karmi. Wtedy – i tylko wtedy – można się zastanowić nad zakończeniem karmienia w celach rozrodczych.

Jeżeli kobieta zajdzie w ciąże karmiąc, to…


Przejdę teraz do tej trzeciej i być może najważniejszej części tego postu.

W zdrowej ciąży można dalej karmić swoje dziecko.

Temat, który powoduje zaskakująco dużo kontrowersji. Sama byłam kilka razy zaskoczona, gdy pacjentce w zdrowej ciąży zalecono zakończenie karmienia, ponieważ… jest w ciąży. Nie chcę się wtrącać w decyzję innych lekarzy, więc pozostawiałam to raczej bez komentarza – ale wypowiem się tu… tu mi wolno. Po kilkugodzinnym przestudiowaniu zaleceń i fachowej literatury medycznej – żeby nie było, że przekazuje wam niepotwierdzoną wiedzę… W niepowikłanej ciąży MOŻNA dalej karmić swoje pierwsze dziecko, od zapłodnienia aż do samego porodu.

Inna jest kwestia, jeżeli kobieta nie chce dalej karmić – bo jest zbyt zmęczona kolejną ciążą, źle się czuje, ma nasilone mdłości, bolą ją piersi… to jest zawsze indywidualna decyzja jej i dziecka, którą powinno się uszanować – czy to jako koleżanka, czy jako lekarz.

Nie mniej jednak chce podkreślić, że kontynuacja karmienia piersią w kolejnej ciąży NIE zagraża rozwijającemu się płodowi.

Gdyby karmienie piersią zagrażało kolejnej ciąży, to natura by to tak rozwiązała, że kobieta w całym okresie karmienia piersią nie byłaby płodna… A jak już napisałam wyżej w tym poście – tak nie jest.

136 komentarzy

  1. Witam, karmie córkę 2 lata i 3 miesiace, chciałabym zajść w kolejna ciaże ale nie mam ciagle miesiaczki 🙁 czy powinnam ja jakoś wywołać zrobić jakieś specjalne badania ?

  2. Agnieszka

    Czy będąc we wczesnej ciąży i karmiąc 9cio miesięczne dziecko wolno zażywać Luteine pod język.
    Pozdrawiam

  3. Witam. Karmilam syna przez 12, 5 miesiaca. Skonczylam na poczatku lutego 2017 roku. W polowie maja pojawila sie pierwsza miesiaczka. Pierwsza i ostatnia jak na razie…. od tego czasu miesiaczki nie mam. Czy dalej czekać cierpliwie? Czy powinnam sie zglosic do ginekologa?

  4. Myślałam że jestem w ciąży, poszłam do ginekologa i wraz ze skierowaniem na bete dostałam nakaz jak najszybszego odstawienia dziecka od piersi ;/ bez dokładnego wytłumaczenia ale z ogólnym, że może zaszkodzić to hipotetycznej ciąży. Ręce opadają.

  5. Mam roczną córeczkę i dalej karmię piersią.. Okresu nadal nie mam.. A bardzo chcemy z mężem już mieć w drodze kolejnego bobasa.. Jest jakaś szansa ?..

  6. Bardzo dziękuję za ten wpis, urodziłam syna 3 stycznia tego roku, obecnie jestem w drugim miesiącu ciąży, nadal karmię piersią ale już nie tak często bo synek je normalne posiłki. Lekarz kazał mi od razu odstawić malucha pod ryzykiem poronienia, ale czytywałam wcześniej, że przy zdrowej ciąży takie ryzyko nie występuje. Po tym co przeczytałam tutaj tylko upewniłam się w swojej decyzji i będę karmić dopóki synek sam nie zrezygnuje.
    Pozdrawiam serdecznie

  7. Dziękuję za ten tekst! Że ja go wcześniej nie widziałam. Z Mężem staramy się o drugiego bobasa, ale karmiąc 9miesiąc i chcąc karmić jak najdłużej moje nadzieje na powiększenie rodziny umierały. A tu jednak światełko w tunelu 😍

  8. Karmilam piersią I udało mi się zajść w ciążę w drugim cyklu po porodzie (około 5 miesięcy po). Niestety dziecko nie przeżyło, a rodzina obwinia mnie, że to wina karmienia piersią choć nawet nie dostałam skurczow tylko musieli wykonać mi zabieg usunięcia żeby nie doszło do zakażenia. 😑 Teraz jestem w kolejnej ciąży, a pierwsze dziecko ma 14 miesięcy i niestety przez hormony straciłam mleko.

  9. Jak bys sie odniosla do wielu artykulow/ zwierzen ludzi na forach mowiacych o tym ze podczas karmienia dziecka, nie dlugo po urodzeniu latwiej zajsc w ciaze blizniacza?

    • Ja zaszłam w ciążę 4 miesiące po porodzie, nadal karmiąc wyłącznie piersią. W ciążę bliźniaczą właśnie, więc może coś w tym jest 😊

      • Jestem ciekawa czy faktycznie karmienie piersia nawet to dodatkowe, nie wylaczne moze miec jakis wplyw.. Czy to moze sam fakt niedawnego porodu moze miec wplyw? Czy wieksze szanse moga miec nawet mamy ktore stosuja tabletki przeciw laktacji?

  10. Karmiłam piersią córę, 10 mies po porodzie dostałam pierwszej miesiączki i zaraz sie okazało ze jestem w ciąży…😉 oczywiscie wszyscy byli zdziwieni-„ jak to??!przeciez karmisz piersią??!”
    Ginekolog oczywiscie od początku kazał odstawić… karmiłam do 25 tyg ciąży.musialam skończyć bo za bardzo mnie to wykańczało i nie dawałam juz rady. Od 2 tyg karmie znowu 😃

  11. Mieszkam w Anglii i doslownie tydzień temu byłam u lekarza właśnie w tej sprawie i zostałam poinformowana, ze według ostatnich badań tabletka (krążek i co tam jeszcze) dwuskładnikowa jest jak najbardziej bezpieczna…
    Czy coś się zmieniło?

  12. A co po kolejnym porodzie? Karmienie tandemowe?
    Jestem w kolejnej ciąży, 4 miesiąc. Tylko jeden lekarz (z 5-ciu), z którym się zetknęłam juz w kolejnej ciąży, powiedział, że spokojnie mogę karmić . Reszta -nakaz jak najszybszego odstawienia od piersi (mimo ciąży fizjologicznej). Starsze dziecko 13m-cy, absolutnie nie gotowe do odstawienia…

  13. Mam pytanie odnośnie skurczow które powoduje karmienie piersią. Czy jeśli jesteś w ciąży a karmisz piersią nie jest to zagrożeniem dla plodu właśnie z uwagi na w/w skurcze. Pytam bo jestem aktualnie w 7 miesiącu ciąży i chcialam ostatnio przetestować laktator a leci mi już pokarm z piersi jednak przestraszylam się że mogę w ten sposób wywołać skurcze i doprowadzić do przedwczesnego porodu..

  14. Moim marzeniem było karmić w ciąży. Udało mi się do 17 tyg. Ale niestety strasznie bolały mnie piersi podczas karmienia tak, że było mi az niedobrze… musiałam odstawić mojego 14 miesięcznego synka ale caly czas bardzo to przeżywam ze nie dałam rady 😭

  15. Karmienie wyłącznie piersią, nie rzadziej niż co 5 h przez całą dobę, chroni przed kolejną ciążą do 6 m-cy po porodzie. Szkoda, że tak rzadko się o tym mówi :(. Owulacja i co za tym idzie okres pojawiają się wówczas najwcześniej w 7 m-cu po porodzie.

  16. Mój synek jest fenomenem, do tej pory nie wiem, skąd wziął się na tym świecie 😉
    Zaszłam w ciążę karmiąc jego starszą siostrę oraz miałam założoną wkładkę iud. Cuda, cuda 🙂

  17. Jestem w drugiej ciąży. Lekarz przepisał mi leki przeciwzakrzepowe – Acard. Zanim zaszłam w ciążę zalecił mi odstawić syna od piersi. Dalej karmię malucha w nocy. Leki przeciwzakrzepowe bardzo wpływają na kp? Z jednej strony chcę odstawić całkowicie syna, a z drugiej nie ma serca tego zrobić.

  18. Zaszlam w planowaną ciążę KP 1,5 córkę. Lekarz odradzal ze względu na to, że karmienie powoduje skurcze. Moze też mieć wpływ podczas porodu. Organizm całą ciążę dostawał delikatnie skurcze i “Przyzwyczaił się”. Tak zrozumiałam lekarza. Odstawilam. Po pierwsze zdania lekarzy są podzielone. Nie chciałam ryzykować! Zależało mi na ciąży. Po drugie czułam rozdrażnienie podczas karmienia – piersi. Córka jadła normalne posiłki a mleko wyłącznie w nocy :-/ byłam zmęczona. A co do miesiączki. Po pierwszym poradzę po 7 msc, a po drugim porodzie po 7 tygodniach. Oczywiście wyłącznie KP 🙂

Zostaw komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*