Mamaginekolog

Konflikt serologiczny

Temat o którym można napisać książkę. Wyjaśnienie tego zjawiska w jednym, zrozumiałym tekście, jest nie lada wyzwaniem… Dziś skupie się na najistotniejszym jego aspekcie, czyli na profilaktyce.

Konflikt serologiczny jest jednym z tych problemów we współczesnym położnictwie, w którym w ostatnich 20 latach nastąpił ogromny przełom. Jeszcze w latach 90tych, metody diagnostyczne jak i terapeutyczne tego schorzenia, były znikome. Bardzo wiele dzieci umierało jeszcze w trakcie ciąży albo w pierwszych tygodniach życia. Obecnie problem jest wciąż istotny i powinien o nim pamietać każdy ginekolog prowadzący ciążę, natomiast istnieją zarówno metody diagnostyczne jak i terapeutyczne! A co najważniejsze, skuteczna profilaktyka KS poszła o kroki milowe do przodu.

Konflikt serologiczny występuje, jeżeli kobieta i partner mają niezgodną krew, w jednym z układów zgodności krwi. Kobieta jest recesywna, czyli potocznie mówiąc ujemna w danym układzie, dotychczas najczęściej był to układ Rh-. Obecnie ze względu na skuteczną profilaktykę, czyli podanie immunoglobuliny u kobiet w trzecim trymestrze (po porodzie oraz po epizodach możliwości wymieszania krwi matki i płodu, np. gdy dochodzi do krwawienia w ciąży lub przy zabiegu takim jak amniopunkcja oraz przy poronieniach), konflikt w układzie Rh jest coraz rzadszy. Wciąż z tą samą częstotliwością występują konflikty z innych układów np. Kell, MNS, Duffy. Dlatego tak ważne jest, by badać przeciwciała przeciwkrwinkowe w ciąży, u każdej pacjentki, nawet tej Rh ujemnej. A także w miarę możliwości, zastosowanie profilaktyki u kobiet Rh ujemnych.

Dalsza część będzie o profilaktyce konfliktu serologicznego w układzie Rh.

Dla innych rzadszych konfliktów serologicznych, niestety nie ma dostępnej profilaktyki.
Profilaktyka polega na podaniu immunoglobuliny kobiecie, zanim dojdzie do wymieszania krwi matki i dziecka (najskuteczniejszy sposób), lub niedługo po jednym z epizodów takich jak:
– poronienie,
– krwawienie w ciąży,
poród.

Do konfliktu może dojść dopiero w kolejnej ciąży, po takim epizodzie. To oznacza, że nie chronimy tej konkretniej ciąży, tylko kolejne! Zagrożone są kobiety, które są Rh ujemne a dziecko jest Rh dodatnie. Problem polega na tym, że w trakcie ciąży czy przy poronieniu, nie znamy grupy krwi płodu. Jeżeli ojciec jest Rh ujemny to teoretycznie można nie stosować profilaktyki, ponieważ dziecko będzie też Rh ujemne. W praktyce nawet w takich sytuacjach zaleca się podanie immunoglobuliny, ponieważ w położnictwie istnieje zasada, że nie wolno dla dobra matki i dziecka “domniemywać”, że mąż czy partner, na sto procent jest ojcem dziecka… Nie pytajcie mnie dlaczego tak jest… Taka jest zasada i już.

Prof Nicolaidesnajwiększy guru perinatologii, zawsze podkreśla, żeby nigdy nie wierzyć pacjentkom (dla ich dobra), tylko wierzyć we własne pomiary.

Ze względu na to, że grupy krwi płodu nie możemy nieinwazyjnie zmierzyć, musimy “domniemywać”, że jest dodatnia.
Po porodzie sprawdza się krew dziecka. Jeżeli jest Rh ujemna, to nie podaje się już profilaktyki. Natomiast każdej pacjentce Rh ujemnej, w trzecim trymestrze ciąży, powinno się taką profilaktykę zaoferować. Niestety w Polsce profilaktyka ta, mimo że jest zalecana, nie jest refundowana. Nie każda pacjentka się na nią zdecyduje, ponieważ nie jest to mały koszt (ok.400zł).

Ja jestem Rh ujemna. Kuba, lekarz – nie znał swojej grupy krwi! Sprawdziliśmy i jest Rh dodatni, zatem w 28 tygodniu zrobił mi zastrzyk z rhophylac’u. Roger urodził się Rh ujemny, więc zastrzyk nie był teoretycznie potrzebny, ale czy postąpiłabym tak samo ponownie? Oczywiście, że tak!

Rozumiecie teraz na czym polega profilaktyka? Jeżeli jesteśmy w grupie zwiększonego ryzyka, próbujemy zapobiec czemuś co być może nigdy nie nastąpi.

PS. Po moim poronieniu też zdecydowałam się na zastrzyk z immunoglobuliny.

#ciąża #ciaza #konfliktserologiczny #krew

82 komentarze

  1. A jak to jest z tą immunoglobuliną w 28 tygodniu? Jak lekarz jej nie zaproponuje mamy pytać o nią same? Jestem świadoma kosztów ale przez to że to nie jest refundowane chyba się to w naszym kraju często pomija i nawet nie pyta matki czy nie chciałaby zastosować takiej profilaktyki

  2. Dzień dobry.
    Mam grupe krwi 0Rh- mąż rh + , Po pierwszym porodzie nie dostałam zastrzyku immunoglobuliny , później kolejna ciąża i łyżeczkowanie w 8 tyg i dostałam zastrzyk , teraz jestem w 26 tyg ciąży i lekarz poinformował mnie o możliwości dostania zastrzyku w ciąży , i tak naprawdę nie wiem co mam robić , koszt jest dość spory i moje pytanie czy jest to konieczność czy tylko zalecenie profilaktyczne ?
    Jakie są komplikacje gdybym jednak nie zdecydowała się na zastryk a syn miałby grupe taty?
    Córka ma moją gruper krwi
    z góry dziekuje za odpowiedz

  3. no jak lekarz sam Ci nie zaproponuje a jesteś rh- to najlepiej o to zapytać i się samemu upomnieć. Jeżeli istnieje zagrożenie konfliktem serologicznym to Ci taką receptę na pewno przepisze. Potem już tylko ją wykupujesz i idziesz do pielęgniarki na zastrzyk

  4. Ja miałam poronienie samoistne w 10tc, ja mam rh – a mój mąż rh+ dużo krwawię ale lekarz wg zaleceń ze do 12tc nie ma potrzeby podania, nie zlecił zastrzyku… ale zastanawiam się ze może profilaktycznie powinnam wziąć? Czy to w jakiś sposób może mi zaszkodzić?

  5. mama_milenki

    Witam a co jesli jestem 0+ maz A+ a na grupie krwi wykryto przeciwciala i konieczna jest dalsza diagnostyka? Co to znaczy? W poprzedniej ciazy przeciwcial nie wykryto . pozdrawiam

    • W obrębie grupy krwi istnieją różne układy. W podstawowym wyniku badania widnieją tylko układy ABO oraz antygen D z układu Rh. Państwo mają zgodność w układzie Rh (antygen D+), ale niezgodność w układzie ABO.
      Prawdopodobnie doszło do konfliktu w obrębie innych układów grup krwi. Załóżmy, że posiada Pani przeciwciała anty-C z układu Rh. Dochodzi do tych sytuacji kiedy Pani fenotyp krwinek to cc a Pani mąż może mieć Cc lub CC. wtedy dziecko dostając C od męża posiada fenotyp Cc i przy krwawieniu w czasie ciąży, gdy dojdzie do kontaktu Pani krwi z krwią dziecka wytworzy Pani przeciwciała anty-C. Te przeciwciała mają za zadanie chronić Panią, ale przy kolejnym kontakcie krwi gdy Pani przeciwciała połączą się z antygenem C na krwince dziecka może dojść do powikłań w rozwoju dziecka (ChHN, anemie, żółtaczki). Dlatego należy monitorować miana wykrytych przeciwciał, żeby zapobiec takim sytuacjom.

  6. Witam. Poronilam i dostałam zastrzyk imunnoglobuliny ponieważ ja mam ARh- a mąż ARh+. Jaki czas powinnam czekać aby myśleć o kolejnym dziecku?

  7. Mądre słowa. No i w sumie temat dość na czasie.

  8. Zapis “jestem Rh ujemna” jest nieprawidłowy od kilku lat. Prawidłowo stosuje się zapis RhD ujemna, ponieważ w obrębie antygenów z układu Rh występują również inne niż D i stąd ten zapis, żeby pokazać, którego dokładnie antygenu dotyczy.
    Występują również, jak Pani wspomniała, konflikty w innych układach grupowych krwi i niebezpiecznym jest również antygen K z układu Kell, ponieważ nawet niskie miano przeciwciał u kobiety może doprowadzić do choroby hemolitycznej noworodka. Jeśli chodzi o antygeny np. C, c, e i E z układu Rh oraz z innych układów, w momencie wykrycia przeciwciał do nich u kobiety ciężarnej należy kontrolować ich miano.
    A jeśli chodzi o czas podania immunoglobuliny RhD to nie powinien on przekroczyć 72h od momentu narażenia kobiety na immunizację. Chyba, że nie bylo możliwości wcześniejszego podania (przed upływem 72h) to wtedy należy podać najszybciej jak się da.

  9. Czy jest sens przyjmowania immunoglobuliny w 33 tygodniu ciąży ? Wiem, że są zalecenia przyjęcia od 28-32 tygodnia ciąży, ale nie zdążyłam i chciałabym przyjąć teraz czyli w 33 tygodniu ciąży.
    Zastanawiam się tylko czy nie jest za późno i lepiej czekać spokojnie do porodu i dostać szczepionkę po porodzie, jeżeli w 33 tygodniu i tak nie zadziała ?

  10. ppieguskaa

    Jeśli zdecydowałabym się na zastrzyk między 28-32tygodniem.. to po porodzie powinnam znowu dostać? Jeśli dziecko miałoby rh+?

  11. Nicole, jeśli nie masz nowego tematu do opracowania to ja bym z chęcią poczytala o postępowaniu w przypadku wytworzenia się przeciwciał u matki. Jak to jest z druga ciąża, i postępowaniem z rozwijającym się dzieciaczkiem w brzuszku.

  12. Ja grupa A1 Rh ujemny mój Łukasz B Rh dodatni pierwsza ciąża, pierwsza informacja o konflikcie podjęcie decyzji o profilaktyce immunoglobuliną anty d. Córka Jagoda okazało się ze grupa jej krwi to AB Rh dodatni. Teraz jestem w 2 ciąży także zapłacę z własnej kieszeni za profilaktykę. 😃 pamiętajmy zdrowie dzieci – bezcenne ❤

  13. witam, dziś otrzymałam od położnej informacje, że wystąpiło u mnie podejrzenie obecności przeciwciał odpornościowych. Mam grupę krwi 0Rh+ natomiast Mąż ARh- czy w tym przypadku dziecko ma również Rh-? Zastrzyk jest konieczny? Wizytę u ginekologa mam w najbliższy piątek ale chciałabym wiedzieć wcześniej. Pozdrawiam

  14. Witam,
    Ja 0 Rh-, mąż AB Rh+ , pierwsza ciąża…dziś zaczynam 31 tc. Tydzień temu lekarz poinformował mnie na wizycie o możliwości wzięcia szczepionki. Skoro szczepionki mają chronić kolejne ciąże, to w jakim celu podaje się szczepionkę przed porodem? Co może się stać, jeśli jej teraz nie przyjmę? Zrobiłam też powtórne badanie Coombsa, wynik ujemny.

  15. Dość ciekawe zagadnienie… miałam z moja mama właśnie takowy konflikt serologiczny a jestem jej pierwszym dzieckiem, czyli mogło się przede mną coś wydarzyć o czym mi nie wiadomo ? :> I jeszcze jedno pytanie, czy przy własnym zajsciu w ciążę powinnam poinformować ginekologa, że taki konflikt ze swoją mama miałam? Czy to nie ma znaczenia ?

  16. A można prosić coś więcej na temat konfliktu serologicznego w grupach głównych. Wiem, że w tym temacie nie stosuje się profilaktyki, ale bardzo mało jest informacji o skutkach dla dziecka takiej patologicznej przedłużającej się żółtaczki po tym konflikcie. Co jeśli np. dziecko miało bardzo wysoki poziom bilirubiny po porodzie, czy będzie to jakoś wpływać na jego rozwój?

  17. Angelina KosibaA

    Czy ten zastrzyk musi być koniecznie w 28 tyg, czy są jakieś widelki, że np do 30 tyg?

  18. Bardzo ciekawy artykuł. Piszesz w sposób bardzo przystępny dla czytelnika. Ciekawa jestem jak wygląda postepowanie w przypadku kolejnych ciąż po zrealizowanym konflikcie serologicznym. Jak prowadzi się taka ciaze i czy jakie jest zagrozenie dla dziecka? Fajnie byłoby przeczytać takie informacje u rzetelnego źródła 🙂

Zostaw komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*