Opieka stomatologiczna kobiet w ciąży

Opieka stomatologiczna kobiet w ciąży

Poniżej przedstawiam wam wyniki ankiety, którą zrobiłyśmy razem z moją znajomą lekarz dentystą Angeliką Kobylińską.

Odpowiedzi udzieliło 3465 kobiet w średnim wieku 31,17 lat. Dla 73,33% była to pierwsza ciąża (średni wiek 26,79 lat), dla 26,67% kolejna (średni wiek 43,09 lat). Blisko co czwarta z Was poroniła 22,48%.

W większości poród odbył się siłami natury – 59,19%, rzadziej cięciem cesarskim ze wskazań nagłych – 22,08% i planowym – 16,08%. Odsetek dzieci urodzonych z niedotlenieniem lub w zamartwicy był niski (5,6% i 2,48%).


Najwięcej dzieci urodziło się zimą, najmniej jesienią. Więcej było chłopców – 52,90%.

Niemal co trzeciej ciąży (29,5%) towarzyszyły choroby. Najczęściej był to zagrażający poród przedwczesny (54,5%) i niedoczynność tarczycy (54,8%).


Niestety 3,23% z Was czynnie paliło papierosy w ciąży i 10,45% – biernie. O tym jako szkodliwe dla matki i zdrowia dziecka jest palenie chyba każdy wie. Niestrudzenie próbujemy zachęcić wszystkie kobiety do rzucenia palenia już na etapie planowania ciąży, a ciężarne jak najszybciej.

Większość z Was wskazała duże miasto jako miejsce zamieszkania, a z punktu widzenia metodologii badania cieszy nas, że odpowiedzi udzieliło mniej więcej po równo mieszkanek dużych i małych miast oraz wsi.

Głównym źródłem utrzymania okazała się praca umysłowa i fizyczna. Co piąta z Was nie pracuje.

 


W większości odpowiadały kobiety z wyższym wykształceniem – 63,2% lub średnim (21,8%) i niepełnym wyższym (11,7%).

Swoją sytuację materialną oceniłyście głównie jako dobrą – 41% i średnią – 49,7%.

Ucieszyły nas Wasze odpowiedzi na temat współpracy ginekolog-dentysta. Aż 17,6% lekarzy kierowało Was na konsultację stomatologiczną i 8,5% wymagało pisemnej informacji zwrotnej. Może wydawać się Wam, że to mało, ale dla nas bardzo dużo.


Z opieki stomatologicznej w ciąży skorzystało 62,4% z Was, jednak skierowanie od ginekologa jako przyczynę zgłoszenia wskazało tylko 19% z tych, które wizytę odbyły. Głównie zgłaszałyście się do gabinetów prywatnych (65,9%). Najczęstszym powodem zgłoszenia się do dentysty była potrzeba leczenia próchnicy / utrata wypełnienia i ból zęba oraz obecność kamienia nazębnego. Są to dla nas cenne informacje, gdyż zarówno stan zapalny związany z próchnicą, jak i kamieniem nazębnym, który jest głównym winowajcą, jeśli chodzi o zapalenia dziąseł, są czynnikami ryzyka porodu przedwczesnego i niskiej masy urodzeniowej dziecka.

Spośród tych kobiet, które zgłosiło się do dentysty tylko u 62,8% wykonano jakikolwiek zabieg, co dziwi, gdyż wizyty stomatologiczne służą nie tylko do interwencji leczniczej, gdy jest taka potrzeba, ale powinny być także ukierunkowane na działania z zakresu profilaktyki, np. aplikacji lakieru fluorkowego (NFZ refunduje dwukrotną aplikację u ciężarnych z zachowaniem 6-miesięcznego odstępu). Dlatego smuci mnie fakt, że podczas wizyt stomatologicznych tak mało jest czasu poświęcanego na profilaktykę, co potwierdza niski odsetek tych z Was, u których przeprowadzono lakierowanie zębów (10,5%) i wysoki, bo aż 37,2% u których podczas wizyty nie przeprowadzono żadnego zabiegu – ani leczniczego, ani profilaktycznego. U 85,3% przeprowadzono leczenie próchnicy, a więc skutków braku profilaktyki.


Kontrowersje wzbudza nieraz usuwanie kamienia nazębnego przy pomocy tzw. ultradźwięków (inaczej nazywanego skalingiem). Jest to zabieg całkowicie bezpieczny. Natomiast, tak jak wspominałam, stan zapalny dziąseł związany z płytką i kamieniem nazębnym może nieść ze sobą niekorzystne konsekwencje dla przebiegu ciąży i zdrowia dziecka. Również stosowanie znieczulenia miejscowego w ciąży budzi wśród pacjentek i lekarzy obawy – zupełnie niepotrzebnie. Zastosowanie znieczulenia ze środkami obkurczającymi naczynia pozwala użyć mniejszej ilości samego znieczulenia, zminimalizować nieprzyjemne odczucia w trakcie leczenia, a tym samym zmniejszyć stres pacjentki i zwiększyć jej komfort.

 


Jeśli w trakcie badania stomatologicznego do diagnostyki potrzebne jest wykonanie zdjęcia radiologicznego, to lekarz może bezpiecznie je wykonać u ciężarnej stosując nowoczesny sprzęt i zachowując wszelkie środki ostrożności takie jak: fartuch ołowiany, kołnierz na szyję, odpowiednią dawkę promieniowania i staranność wykonania samej procedury, by nie trzeba było zdjęcia powtarzać. Zdjęcie RTG może być konieczne np. do podjęcia decyzji o usunięciu zęba czy podczas leczenia kanałowego. W ciąży można bezpiecznie przeprowadzić oba te zabiegi. Co więcej odroczenie leczenia czy usunięcia zęba niesie ze sobą większe ryzyko dla matki i dziecka niż ich przeprowadzenia w każdym trymestrze.

 

W sekcji profilaktyka stomatologiczna i świadomość prozdrowotna prosiłyśmy Was o udzielenie odpowiedzi na temat tego, jak dbacie o własne uzębienie, czy uważacie zabiegi stomatologiczne za bezpieczne w ciąży i co według Was wpływa na stan zdrowia jamy istnej ciężarnej i dziecka. Oto udzielone przez Was odpowiedzi:


Niestety bardzo wiele z Was odwiedza dentystę tylko w razie potrzeby, a więc wtedy, gdy coś się dzieje. Zaleca się natomiast wizyty 2 razy w ciągu roku, by uniknąć choroby poprzez profilaktykę. Najważniejszym elementem profilaktyki jest Wasza aktywność w dbaniu o własne uzębienie w domu, a więc to jak często myjecie zęby i czy Wasza pasta zawiera fluor. Rekomendowane jest mycie zębów 2 razy dziennie pastą z fluorem i to już od pierwszego zęba w jamie ustnej. Ważne jest by wiedzieć jaka jest zawartość tego pierwiastka w stosowanej paście – dla dorosłych i dzieci po 6. r.ż. powinno to być 1450 ppm F. Dla młodszych dzieci w wieku 2-6 lat 1000 ppm F w ilości ziarnka groszku, poniżej 2. roku życia zaś w ilości odpowiadającej maźnięciu włókien szczoteczki (mniej niż ziarnko ryżu).

Cieszy mnie, że tak dużo z Was uważa zabiegi stomatologiczne w ciąży za bezpieczne i wie co wpływa na zdrowie jamy ustnej w ciąży oraz jest świadoma, że obecność próchnicy u matki jest czynnikiem ryzyka jej wystąpienia u dziecka.

Dziękuję za udział w ankiecie oraz za przeczytanie opracowania.

Lek. dent. Angelika Kobylińska

36 komentarzy

  1. A jak jest z noszeniem aparatu w ciazy??

    • Noszę aparat i jestem w ciąży. Moja Pani ortodontka powiedziała, że nie ma żadnego ryzyka dla dziecka. Należy pamiętać o odpowiedniej higienie jamy ustnej bo o stan zapalny dziąseł nie trudno w takim wypadku.

    • A w czym ma przeszkadzać aparat w ciąży ?! Ludzie co za poziom

      • Także zadziwiają mnie niektóre pytania. Troche w stylu: mam zeza czy moge nosić okulary w ciazy. 🙁

  2. Czyli wyjść dziecko może już mieć myte ząbki pasta?

  3. Witaj Nicole ! Od pewnego czasu obserwuję Twój blog, Facebook i instagram. Cieszę się że to co robisz przynosi efekty. Mimo, że nie mam jeszcze dzieci to bardzo chętnie czytam Twoje wypowiedzi. Zauważyłam, że czasem kobietki „podpowiadają” Ci lub proszą o czym chciałyby się więcej dowiedzieć. Również i ja chciałabym podsunąć temat: Jak to jest z chorobami w ciąży? Jeżeli pacjentka leczy się np. na epilepsję to czy może zajść w ciążę? Jeśli tak to jakie jest ryzyko powikłań? Czy dziecko urodzi się niepełnosprawne lub z jakąś inną wadą genetyczną? Co Ty o tym sądzisz jako lekarz?
    Pozdrowienia dla Ciebie i rodzinki 😮

  4. Chyba jestem w nielicznym gronie osób obsesyjnie chodzących do dentysty. Na kontrole chodzę z sobą i dziećmi co 3-4 miesiące, łatamy każdy najmniejszy ubytek. Jedyne co nie wiedziałam to, że w ciąży należy się darmowe lakierowanie. Niestety przepadlo bo na pewno bym skorzystała.

    • Ja też należę do osób które systematycznie odwiedzają gabinet stomatologiczny 😀

    • cytrynka

      Łatanie każdego najmniejszego ubytku to bzdura! Też miałam taką dentystkę naciągaczkę. Zostawiłam u niej kupę kasy i teraz mam plombę w każdym zębie, a nowy dentysta uświadomił mi, że czasem warto poobserwować, bo nie każdy ubytek przeradza się w próchnicę. Od siebie polecam szczoteczkę soniczną, odkąd jej używam płacę połowę mniej za ściąganie kamienia. Pasta z fluorem też nie jest dobra dla każdego.

  5. Szczęśliwa

    Tylko nie było pytania czy w trakcie ciąży kobieta ma zdrowe zęby. Brałam udział w ankiecie i zaznaczałam, że nie brałam udziału w żadnych zabiegach . Po prostu nie miałam potrzeby po za zwykłą kątrolą. I również nie wiedziałam o lakierowaniu 🙁

  6. Zapisałam się do dentysty w tym tygodniu, najbliższy wolny termin na nfz to 23.06.. jestem w 19 tyg ciąży. Ciekawa jestem jak mnie potraktuje pani doktor, skoro idę na nfz nie liczę na zbyt wiele. Smutna prawda.

    • Zgodnie z ustawą „za życiem”, która weszła w życie od początku tego roku: każda kobieta w ciąży po przedstawieniu zaświadczenia o ciąży w rejestracji musi być przyjęta na wizytę do lekarza w tym specjalisty poza kolejnością tzn. co do zasady w tym samym dniu, a jeżeli nie jest to możliwe to powinna jej zostać wyznaczona wizyta najpóźniej w ciągu 7 dni (w przypadku leczenia ambulatoryjnego). Dodatkowo zgodnie z tą ustawą: informacja o takim prawie powinna być umieszczona w każdej poradni w widocznym miejscu (tak jak prawo kombatantów, zasłużonych honorowych dawców krwi i inne). Niestety większość osób zapoznało się z tą ustawą tylko w zakresie świadczeń dla kobiet które urodziły niepełnosprawne dziecko i dlatego brak wiedzy o tych uprawnieniach w rejestracjach. Proponuję ponownie umówić wizytę i poinformować Panie rejestratorki o nowej ustawie – przeważnie kończy się to paniką, a na drugi dzień takie informacje już widnieją przy rejestracji. Ewentualnie można skontaktować się z właściwym Rzecznikiem Praw Pacjenta. Niestety moim zdaniem bez takich interwencji to prawo nie będzie przestrzegane.

  7. Witaj Nicole!
    Czy jest możliwość abyś napisała artykuł o padaczce? Jak to wpływa na ciążę? Czy to jest już przesądzone że dziecko będzie niepełnosprawne?
    Pozdrowienia dla Ciebie i rodzinki 😮

    • Zdecydowanie nie jest przesądzone, że dziecko będzie niepełnosprawne. przyznam, że nie jestem ekspertem od padaczki w ciaży, dlatego taki temat artykułu nie jest dla mnie merytorycznie prosty. natomiast mogę ciebie zapewnić, że dziecko najprawdopodobniej będzie ZDROWE u matki z padaczką, w szeczgolnosci jezeli planując ciąże zmodyfikuje się leczenie i ustali takie ktore jest bezpieczne dla ciazy.

  8. Zwiekszona dawka fluoru w lakierze do zębów, nie jest zalecana w ciąży. W ciąży tym bardziej powinno się unikać fluoru. Używam past o sprawdzonym składzie bez fluoru

    • Czy używanie pasty bez fluoru zalecił ci twój stomatolog czy to twój wybór? I dlaczego flour twoim zdaniem jest niebezpieczny? Pracuję w gabinecie stomatologicznym i chętnie się dowiem. Zawsze poleca się pastę z fluorem!

      • cytrynka

        Fluor jest dobry dla zębów, ale czasami inne choroby powodują, że należy go unikać (np. choroby tarczycy, hashimoto, itp.). Pytanie czy ważniejsze są dla Ciebie zdrowe zęby czy zdrowie ogólne? Ja używam pasty bez fluoru (himalaya) i mam zdrowe zęby. Kiedyś myjąc elmexem miałam więcej ubytków niż teraz, ważniejsza od pasty jest technika mycia lub dobra szczoteczka do zębów.

    • I to jest mit moja droga…

    • Magda- Dentysta

      Co za bzdury,ze w ciazy powinno sie unikac fluoru…
      Fluor przedostaje sie przez lozysko do dziecka, ale tylko w niewielkim stopniu, o czym moze swiadczyc niewystepowanie fluorozy w zebach mlecznych u dzieci (w zebach mlecznych tworzenie sie szkliwa nastepuje jeszcze w lonie matki), natomiast z fluorem trzeba bardzo uwazac u malych dzieci (najbardziej do 18 miesiac zycia- Tworzenie szkliwa siekaczy i zebow przedniech stalych). Natomiast w ciazy powinno sie uzywac pasty do zebow z fluorem, bo wlasnie w ciazy mamy wieksze zachcianki na slodycze i podjadanie.

  9. Nie wiem jak to się stało, że nie widziałam ankiety i nie wzięłam w niej udziału ale miałam potrzebę leczenia kanałowego z którym się wiązało wykonanie znieczulenia i zrobienie zdjęcia RTG. Jeśli chodzi o leczenie innych zębów to miałam leczone bez znieczulenia bo mój lekarz wie, że nie lubię igły i gdy się da to omijamy znieczulenie szerokim łukiem 😀 w czw byłam na ostatniej wizycie przed porodem bo już niedługo się rozpakowujemy wiec miałam godzinną wizytę by już wszystko uporządkować i zakończyć na najbliższe pół roku a mam bardzo słabe zęby niestety.

    • Witaj, powiedz mi czy nie było żadnych przeciwwskazań do leczenia kanałowego? czy dzidziuś jest zdrowy? w którym tyg ciąży byłaś jak leczyłaś zęba kanałowo?
      Mam problem i się martwię, gdyż jestem w 7-8 tyg ciąży i boli mnie ząb podejrzewam leczenie kanałowe, a tak się boję o dzidziusia 🙁

  10. Dziewczyny, dzięki za artykuł! Ważny i potrzebny. Teraz jestem przez Was w kropce 😀 Przed ciążą byłam na przeglądzie, zrobiono mi dwie małe plomby – generalnie nigdy nie miałam problemów z zębami. No i na samym początku ciąży zaczął mnie jeden z tych dwóch „robionych” boleć – okazało się że to coś z korzeniem i musi być leczony kanałowo. Ale że jestem w ciąży, nie chcieli mi robić rtg, i przez to nie dostałam stałego wypełnienia tylko co 6-8 tyg chodzę na kontrole i wymieniają mi lekarstwo w tym zębie. Po Waszym artykule zadzwoniłam dziś do innego, dobrego i polecanego dentysty umówić się na wizytę, ale wstępnie usłyszałam że ta zabawa z wymienieniem lekarstwa aż do porodu standardowa procedura tutaj – mieszkam w Niemczech. Słyszałyście kiedyś o czymś takim? Niestety nie umiem powiedzieć, jak to tymczasowe lekarstwo/wypełnianie się nazywa. Jak myślicie, czy warto im zaufać i tak to ciągnąć aż do porodu, czy szukać dalej, np. w Polsce?

    • Kasiu, nie jestem dentystą i w żaden sposób nie jestem związana z tym zawodem. Mogę Ci jednak opowiedzieć moją historię, która jest podobna do Twojej. Leczenie kanałowe zakończyłam będąc w pierwszych tygodniach ciąży, lekarz postanowił, że po rozwiązaniu zrobimy zdjęcie rtg aby sprawdzić czy wszystko jest prawidłowo wypełnione. Na okres ciąży zostało założone wypełnienie/lekarstwo, ale ząb nie został „zamknięty”. Po kilkukrotnej wymianie lekarstwa w ciągu kilku miesięcy ząb uległ pęknięciu. Tym samym musiał zostać usunięty, zrobiono mi zdjęcie i podano znieczulenie miejscowe. Od innego dentysty usłyszałam, że takie tymczasowe wypełnienia narażają ząb właśnie na pęknięcia i pomimo braku zdjęcia po leczeniu kanałowym ząb powinien zostać „zamknięty”. Być może dzięki temu uratowałabym zęba… Wniosek: lepiej zrobić zdjęcie, wyleczyć zęba w ciąży tym bardziej, że jak widać nie ma przeciwwskazań do takich zabiegów.

    • Magda- Dentysta

      Hmmmmm, nie wiem gdzie w Niemczech mieszkasz (ja mieszkam i pracuje jako dentystka w Zaglebiu Saary), ale zrobienie 1-2 zdjec punktowch z powodu kanalowki w ciazy to nie jest tragedia- na wieksze prpmieniowanie rentgenowskie jestes narazona lecac samolotem niz u dentysty z powodu RTG (to jest opinia profesora chirurga z Freiburga w Niemczech- nie wiem jak on sie nazywa ale uczestniczylam w jego kursie RTG). Ja wybralabym sie do specjalisty od kanalowek (endodonta) i postarala jak najszybciej zakonczyc leczenie kanalowe jesli to mozliwe.

  11. Pani Doktor, czy poród przedwczesny, a potem ciąża pozamaciczna jest wskazaniem do badań prenatalnych i ich refundacji?

  12. Potrzebuje porady, jestem w 35 tygodniu ciąży.
    Doskwiera mi ząb, czuje dyskomfort przy mocnym zagryzaniu, i zaczyna częściej o sobie dawać znac…czy udać się do dentysty..
    czy już po porodzie?
    Pozdrawiam

  13. W 29 tygodniu ciąży miałam usuwaną „8” ponieważ się psuła.. a nie chciało mi się bawić w kanałowe bo ostatnim razem się strasznie nacierpiałam… zdjęcia robionego nie miałam dano mi jakieś małe znieczulenie całe szczęście”8″ ma krótkie korzenie i właściwie wyszła odrazu 😉 Nie bolało nic bez komplikacji 😉

  14. Super artykuł, bardzo trafne badania. Ważne jest, aby uświadamiać, że w ciąży poza oczywistymi badaniami, także wizyty u dentysty są wskazane.
    Pozdrawiam 🙂

  15. a czy mozna zrobić badanie RTG zębów i glowy podczas karmienia piersia ? bardzo prosze o odpowiedź 😀 mam miec zaloony aparat ale potrzebne jest jeszcze przeswetlenie . czytalam w internecie ze jak sie karmi to nie mozna robic takich badan bo szkodza pokarmowi . moze mial ktos takie badanie robiobe w czasie karmienia ?

  16. Ja byłam dzis na kontroli zapytać o to lakierowanie zębów… Otóż pani stomatolog powiedziała ze pierwsze słyszy o lakierowaniu zębów w ciąży, ze lakieruje sie zęby do 19tego roku życia…

  17. Również byłam u dentysty i usłyszałam, że lakierowanie zębów wykonuje się tylko do 18 roku życia. Moja dentystka sprawdziła nawet w rozpisce badań na NFZ.

  18. Czy mogłabyś napisać coś o usuwaniu plomb amalgamatowych przed planowana ciążą? czy jest to bezpieczne? Chodzi o podniesiony poziom rtęci w organizmie po takiej wymianie. Z rożnych źródeł dowiedziałam się bardzo sprzecznych rzeczy – jedne podają ze już po 3 mc od usunięcia plomb można zajść w ciąże, inne ze nie zaleca sie ciąży w ciągu aż 2 lat od wymiany tych plomb. Jestem tym bardzo zainteresowana gdyż jednocześnie planuje wymianę kilku starych plomb jak i ciąże i nie wiem co o tym wszystkim myśleć. Z góry dziękuje za odpowiedz.

  19. Miałam leczenie kanałowe zęba, łącznie z truciem, w 36 tyg ciazy bez znieczulenia. Dentystka powiedziała, że w ciąży nie można znieczulac… Mój gin jak mu opowiedzialam popukal się w czoło. To w sumie był straszny sadyzm ten brak znieczulenia 😐

Zostaw komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*