Opieka stomatologiczna kobiet w ciąży

Opieka stomatologiczna kobiet w ciąży

Poniżej przedstawiam wam wyniki ankiety, którą zrobiłyśmy razem z moją znajomą lekarz dentystą Angeliką Kobylińską.

Odpowiedzi udzieliło 3465 kobiet w średnim wieku 31,17 lat. Dla 73,33% była to pierwsza ciąża (średni wiek 26,79 lat), dla 26,67% kolejna (średni wiek 43,09 lat). Blisko co czwarta z Was poroniła 22,48%.

W większości poród odbył się siłami natury – 59,19%, rzadziej cięciem cesarskim ze wskazań nagłych – 22,08% i planowym – 16,08%. Odsetek dzieci urodzonych z niedotlenieniem lub w zamartwicy był niski (5,6% i 2,48%).


Najwięcej dzieci urodziło się zimą, najmniej jesienią. Więcej było chłopców – 52,90%.

Niemal co trzeciej ciąży (29,5%) towarzyszyły choroby. Najczęściej był to zagrażający poród przedwczesny (54,5%) i niedoczynność tarczycy (54,8%).


Niestety 3,23% z Was czynnie paliło papierosy w ciąży i 10,45% – biernie. O tym jako szkodliwe dla matki i zdrowia dziecka jest palenie chyba każdy wie. Niestrudzenie próbujemy zachęcić wszystkie kobiety do rzucenia palenia już na etapie planowania ciąży, a ciężarne jak najszybciej.

Większość z Was wskazała duże miasto jako miejsce zamieszkania, a z punktu widzenia metodologii badania cieszy nas, że odpowiedzi udzieliło mniej więcej po równo mieszkanek dużych i małych miast oraz wsi.

Głównym źródłem utrzymania okazała się praca umysłowa i fizyczna. Co piąta z Was nie pracuje.

 


W większości odpowiadały kobiety z wyższym wykształceniem – 63,2% lub średnim (21,8%) i niepełnym wyższym (11,7%).

Swoją sytuację materialną oceniłyście głównie jako dobrą – 41% i średnią – 49,7%.

Ucieszyły nas Wasze odpowiedzi na temat współpracy ginekolog-dentysta. Aż 17,6% lekarzy kierowało Was na konsultację stomatologiczną i 8,5% wymagało pisemnej informacji zwrotnej. Może wydawać się Wam, że to mało, ale dla nas bardzo dużo.


Z opieki stomatologicznej w ciąży skorzystało 62,4% z Was, jednak skierowanie od ginekologa jako przyczynę zgłoszenia wskazało tylko 19% z tych, które wizytę odbyły. Głównie zgłaszałyście się do gabinetów prywatnych (65,9%). Najczęstszym powodem zgłoszenia się do dentysty była potrzeba leczenia próchnicy / utrata wypełnienia i ból zęba oraz obecność kamienia nazębnego. Są to dla nas cenne informacje, gdyż zarówno stan zapalny związany z próchnicą, jak i kamieniem nazębnym, który jest głównym winowajcą, jeśli chodzi o zapalenia dziąseł, są czynnikami ryzyka porodu przedwczesnego i niskiej masy urodzeniowej dziecka.

Spośród tych kobiet, które zgłosiło się do dentysty tylko u 62,8% wykonano jakikolwiek zabieg, co dziwi, gdyż wizyty stomatologiczne służą nie tylko do interwencji leczniczej, gdy jest taka potrzeba, ale powinny być także ukierunkowane na działania z zakresu profilaktyki, np. aplikacji lakieru fluorkowego (NFZ refunduje dwukrotną aplikację u ciężarnych z zachowaniem 6-miesięcznego odstępu). Dlatego smuci mnie fakt, że podczas wizyt stomatologicznych tak mało jest czasu poświęcanego na profilaktykę, co potwierdza niski odsetek tych z Was, u których przeprowadzono lakierowanie zębów (10,5%) i wysoki, bo aż 37,2% u których podczas wizyty nie przeprowadzono żadnego zabiegu – ani leczniczego, ani profilaktycznego. U 85,3% przeprowadzono leczenie próchnicy, a więc skutków braku profilaktyki.


Kontrowersje wzbudza nieraz usuwanie kamienia nazębnego przy pomocy tzw. ultradźwięków (inaczej nazywanego skalingiem). Jest to zabieg całkowicie bezpieczny. Natomiast, tak jak wspominałam, stan zapalny dziąseł związany z płytką i kamieniem nazębnym może nieść ze sobą niekorzystne konsekwencje dla przebiegu ciąży i zdrowia dziecka. Również stosowanie znieczulenia miejscowego w ciąży budzi wśród pacjentek i lekarzy obawy – zupełnie niepotrzebnie. Zastosowanie znieczulenia ze środkami obkurczającymi naczynia pozwala użyć mniejszej ilości samego znieczulenia, zminimalizować nieprzyjemne odczucia w trakcie leczenia, a tym samym zmniejszyć stres pacjentki i zwiększyć jej komfort.

 


Jeśli w trakcie badania stomatologicznego do diagnostyki potrzebne jest wykonanie zdjęcia radiologicznego, to lekarz może bezpiecznie je wykonać u ciężarnej stosując nowoczesny sprzęt i zachowując wszelkie środki ostrożności takie jak: fartuch ołowiany, kołnierz na szyję, odpowiednią dawkę promieniowania i staranność wykonania samej procedury, by nie trzeba było zdjęcia powtarzać. Zdjęcie RTG może być konieczne np. do podjęcia decyzji o usunięciu zęba czy podczas leczenia kanałowego. W ciąży można bezpiecznie przeprowadzić oba te zabiegi. Co więcej odroczenie leczenia czy usunięcia zęba niesie ze sobą większe ryzyko dla matki i dziecka niż ich przeprowadzenia w każdym trymestrze.

 

W sekcji profilaktyka stomatologiczna i świadomość prozdrowotna prosiłyśmy Was o udzielenie odpowiedzi na temat tego, jak dbacie o własne uzębienie, czy uważacie zabiegi stomatologiczne za bezpieczne w ciąży i co według Was wpływa na stan zdrowia jamy istnej ciężarnej i dziecka. Oto udzielone przez Was odpowiedzi:


Niestety bardzo wiele z Was odwiedza dentystę tylko w razie potrzeby, a więc wtedy, gdy coś się dzieje. Zaleca się natomiast wizyty 2 razy w ciągu roku, by uniknąć choroby poprzez profilaktykę. Najważniejszym elementem profilaktyki jest Wasza aktywność w dbaniu o własne uzębienie w domu, a więc to jak często myjecie zęby i czy Wasza pasta zawiera fluor. Rekomendowane jest mycie zębów 2 razy dziennie pastą z fluorem i to już od pierwszego zęba w jamie ustnej. Ważne jest by wiedzieć jaka jest zawartość tego pierwiastka w stosowanej paście – dla dorosłych i dzieci po 6. r.ż. powinno to być 1450 ppm F. Dla młodszych dzieci w wieku 2-6 lat 1000 ppm F w ilości ziarnka groszku, poniżej 2. roku życia zaś w ilości odpowiadającej maźnięciu włókien szczoteczki (mniej niż ziarnko ryżu).

Cieszy mnie, że tak dużo z Was uważa zabiegi stomatologiczne w ciąży za bezpieczne i wie co wpływa na zdrowie jamy ustnej w ciąży oraz jest świadoma, że obecność próchnicy u matki jest czynnikiem ryzyka jej wystąpienia u dziecka.

Dziękuję za udział w ankiecie oraz za przeczytanie opracowania.

Lek. dent. Angelika Kobylińska

44 komentarze

  1. Witam
    Słyszałam, że w ciąży wszystkie zabiegi na zębach (włącznie z leczeniem kanałowym) są darmowe, czy to jest prawda? I kiedy najlepiej udać się do dentysty i czy trzeba mieć jakieś zaświadczenie o ciąży? Jestem dopiero w 5 tyg, w sumie dopiero wszystko się potwierdziło, a przyznam się szczerze, że od dziecka unikam dentysty jak ognia, chociaż zęby mam bardzo słabe i niezbyt zdrowe. Ale doszłam do wniosku, że w końcu muszę o siebie zadbać i zastanawiam się jak to wygląda z tym leczeniem bo wiem, że na jednej wizycie się w moim przypadku nie skończy, a chciałabym wyleczyć wszystko jak najszybciej.

    • Nie wiem dokładnie które zabiegi są darmowe niestety, ale rzwczywiście leczenie stomatologiczne w ciaży jest darmowe na NFZ i ma większy zakres niż nie w ciąży.

  2. Fluor jest silną toksyną i jest szkodliwy szczególnie dla dzieci. Przenika także przez łożysko. Nigdy nie pozwoliłam sobie nakładać jakiegoś lakieru fluorkowego szczególnie w czasie ciąży, używam świadomie pasty bez fluoru i nie mam problemów z zębami z prostego powodu. Próchnica jest spowodowana głównie nieprawidłową higieną jamy ustnej na którą składają się mycie zębów pastą( absolutnie nie musi zawierać fluoru, a nawet lepiej jak nie zawiera dla naszego zdrowia), czyszczenie przestrzeni miedzyzebowych i stosowanie płukanek( też lepiej żeby nie miały fluoru). Ten mit fluorowy wciąż funkcjonuję, a polecanie przez dentystów past z fluorem szczególnie dzieciom, które często nie potrafią efektywnie jej wypłuwać trzeba wprost nazwać truciem. Nie będę się tu dalej rozpisywać bo to dość obszerny temat, polecam tylko wszystkim którzy tu trafią np artykuły dr Jerzego Jaśkowskiego na ten temat. Przystępnie opisuje wpływ fluoru na zdrowie i całą historię tego jak fluoru zaczął trafiać do pasty do zębów i wody w niektórych krajach.

  3. Po raz kolejny Twój blog mnie nie zawiódł!
    Właśnie wróciłam od dentysty, jestem w drugim trymestrze – skierowała mnie moja ginekolog, miałam wymianę uzupełnienia w celach profilaktycznych z znieczuleniem miejscowym.

    Natomiast, bardzo przejełam się, wpisami na różnego rodzaju forach oraz portalach internetowych o tym, że znieczulenie może spowodować niedotlenienie u mojego dzidziusia. Podczas wizyty nie zapytałam czy znieczulenie, które zostałe zastosowane zawierało środki obkurczające.

    Dziękuję!

  4. Witam 🙂 mialam zaplanowane usuwanie zębów i zalozenie aparatu ortodontycznego.Dowiedzialam sie jednak ze jestem w ciąży. Obecnie 8 tydzień. Poinformowałam o tym swojego ortodonte a ten stwierdził ze nie wykonaja mi teraz zabiegu usuwania zebow tylko ze lepiej poczekac do 2 trymestru. Z kolei moja ginekolog uwaza ze to wlasnie teraz w pierwszym trymestrze byloby lepsze usuniecie gdyz w drugim moje dziasla moga bardziej krwawic po usunieciu zebow i ze teraz jest to zupelnie bezpieczne. Dodam ze bede miala usuwane 2 zeby na jednej wizycie. Kto ma racje..? Czy odroczyc decyzje o aparacie ortodontycznym az do porodu?

  5. A jak to jest z leczeniem ortodontycznym w czasie ciąży?

Zostaw komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*