Opieka stomatologiczna kobiet w ciąży

Opieka stomatologiczna kobiet w ciąży

Poniżej przedstawiam wam wyniki ankiety, którą zrobiłyśmy razem z moją znajomą lekarz dentystą Angeliką Kobylińską.

Odpowiedzi udzieliło 3465 kobiet w średnim wieku 31,17 lat. Dla 73,33% była to pierwsza ciąża (średni wiek 26,79 lat), dla 26,67% kolejna (średni wiek 43,09 lat). Blisko co czwarta z Was poroniła 22,48%.

W większości poród odbył się siłami natury – 59,19%, rzadziej cięciem cesarskim ze wskazań nagłych – 22,08% i planowym – 16,08%. Odsetek dzieci urodzonych z niedotlenieniem lub w zamartwicy był niski (5,6% i 2,48%).


Najwięcej dzieci urodziło się zimą, najmniej jesienią. Więcej było chłopców – 52,90%.

Niemal co trzeciej ciąży (29,5%) towarzyszyły choroby. Najczęściej był to zagrażający poród przedwczesny (54,5%) i niedoczynność tarczycy (54,8%).


Niestety 3,23% z Was czynnie paliło papierosy w ciąży i 10,45% – biernie. O tym jako szkodliwe dla matki i zdrowia dziecka jest palenie chyba każdy wie. Niestrudzenie próbujemy zachęcić wszystkie kobiety do rzucenia palenia już na etapie planowania ciąży, a ciężarne jak najszybciej.

Większość z Was wskazała duże miasto jako miejsce zamieszkania, a z punktu widzenia metodologii badania cieszy nas, że odpowiedzi udzieliło mniej więcej po równo mieszkanek dużych i małych miast oraz wsi.

Głównym źródłem utrzymania okazała się praca umysłowa i fizyczna. Co piąta z Was nie pracuje.

 


W większości odpowiadały kobiety z wyższym wykształceniem – 63,2% lub średnim (21,8%) i niepełnym wyższym (11,7%).

Swoją sytuację materialną oceniłyście głównie jako dobrą – 41% i średnią – 49,7%.

Ucieszyły nas Wasze odpowiedzi na temat współpracy ginekolog-dentysta. Aż 17,6% lekarzy kierowało Was na konsultację stomatologiczną i 8,5% wymagało pisemnej informacji zwrotnej. Może wydawać się Wam, że to mało, ale dla nas bardzo dużo.


Z opieki stomatologicznej w ciąży skorzystało 62,4% z Was, jednak skierowanie od ginekologa jako przyczynę zgłoszenia wskazało tylko 19% z tych, które wizytę odbyły. Głównie zgłaszałyście się do gabinetów prywatnych (65,9%). Najczęstszym powodem zgłoszenia się do dentysty była potrzeba leczenia próchnicy / utrata wypełnienia i ból zęba oraz obecność kamienia nazębnego. Są to dla nas cenne informacje, gdyż zarówno stan zapalny związany z próchnicą, jak i kamieniem nazębnym, który jest głównym winowajcą, jeśli chodzi o zapalenia dziąseł, są czynnikami ryzyka porodu przedwczesnego i niskiej masy urodzeniowej dziecka.

Spośród tych kobiet, które zgłosiło się do dentysty tylko u 62,8% wykonano jakikolwiek zabieg, co dziwi, gdyż wizyty stomatologiczne służą nie tylko do interwencji leczniczej, gdy jest taka potrzeba, ale powinny być także ukierunkowane na działania z zakresu profilaktyki, np. aplikacji lakieru fluorkowego (NFZ refunduje dwukrotną aplikację u ciężarnych z zachowaniem 6-miesięcznego odstępu). Dlatego smuci mnie fakt, że podczas wizyt stomatologicznych tak mało jest czasu poświęcanego na profilaktykę, co potwierdza niski odsetek tych z Was, u których przeprowadzono lakierowanie zębów (10,5%) i wysoki, bo aż 37,2% u których podczas wizyty nie przeprowadzono żadnego zabiegu – ani leczniczego, ani profilaktycznego. U 85,3% przeprowadzono leczenie próchnicy, a więc skutków braku profilaktyki.


Kontrowersje wzbudza nieraz usuwanie kamienia nazębnego przy pomocy tzw. ultradźwięków (inaczej nazywanego skalingiem). Jest to zabieg całkowicie bezpieczny. Natomiast, tak jak wspominałam, stan zapalny dziąseł związany z płytką i kamieniem nazębnym może nieść ze sobą niekorzystne konsekwencje dla przebiegu ciąży i zdrowia dziecka. Również stosowanie znieczulenia miejscowego w ciąży budzi wśród pacjentek i lekarzy obawy – zupełnie niepotrzebnie. Zastosowanie znieczulenia ze środkami obkurczającymi naczynia pozwala użyć mniejszej ilości samego znieczulenia, zminimalizować nieprzyjemne odczucia w trakcie leczenia, a tym samym zmniejszyć stres pacjentki i zwiększyć jej komfort.

 


Jeśli w trakcie badania stomatologicznego do diagnostyki potrzebne jest wykonanie zdjęcia radiologicznego, to lekarz może bezpiecznie je wykonać u ciężarnej stosując nowoczesny sprzęt i zachowując wszelkie środki ostrożności takie jak: fartuch ołowiany, kołnierz na szyję, odpowiednią dawkę promieniowania i staranność wykonania samej procedury, by nie trzeba było zdjęcia powtarzać. Zdjęcie RTG może być konieczne np. do podjęcia decyzji o usunięciu zęba czy podczas leczenia kanałowego. W ciąży można bezpiecznie przeprowadzić oba te zabiegi. Co więcej odroczenie leczenia czy usunięcia zęba niesie ze sobą większe ryzyko dla matki i dziecka niż ich przeprowadzenia w każdym trymestrze.

 

W sekcji profilaktyka stomatologiczna i świadomość prozdrowotna prosiłyśmy Was o udzielenie odpowiedzi na temat tego, jak dbacie o własne uzębienie, czy uważacie zabiegi stomatologiczne za bezpieczne w ciąży i co według Was wpływa na stan zdrowia jamy istnej ciężarnej i dziecka. Oto udzielone przez Was odpowiedzi:


Niestety bardzo wiele z Was odwiedza dentystę tylko w razie potrzeby, a więc wtedy, gdy coś się dzieje. Zaleca się natomiast wizyty 2 razy w ciągu roku, by uniknąć choroby poprzez profilaktykę. Najważniejszym elementem profilaktyki jest Wasza aktywność w dbaniu o własne uzębienie w domu, a więc to jak często myjecie zęby i czy Wasza pasta zawiera fluor. Rekomendowane jest mycie zębów 2 razy dziennie pastą z fluorem i to już od pierwszego zęba w jamie ustnej. Ważne jest by wiedzieć jaka jest zawartość tego pierwiastka w stosowanej paście – dla dorosłych i dzieci po 6. r.ż. powinno to być 1450 ppm F. Dla młodszych dzieci w wieku 2-6 lat 1000 ppm F w ilości ziarnka groszku, poniżej 2. roku życia zaś w ilości odpowiadającej maźnięciu włókien szczoteczki (mniej niż ziarnko ryżu).

Cieszy mnie, że tak dużo z Was uważa zabiegi stomatologiczne w ciąży za bezpieczne i wie co wpływa na zdrowie jamy ustnej w ciąży oraz jest świadoma, że obecność próchnicy u matki jest czynnikiem ryzyka jej wystąpienia u dziecka.

Dziękuję za udział w ankiecie oraz za przeczytanie opracowania.

Lek. dent. Angelika Kobylińska

40 komentarzy

  1. Witam
    Słyszałam, że w ciąży wszystkie zabiegi na zębach (włącznie z leczeniem kanałowym) są darmowe, czy to jest prawda? I kiedy najlepiej udać się do dentysty i czy trzeba mieć jakieś zaświadczenie o ciąży? Jestem dopiero w 5 tyg, w sumie dopiero wszystko się potwierdziło, a przyznam się szczerze, że od dziecka unikam dentysty jak ognia, chociaż zęby mam bardzo słabe i niezbyt zdrowe. Ale doszłam do wniosku, że w końcu muszę o siebie zadbać i zastanawiam się jak to wygląda z tym leczeniem bo wiem, że na jednej wizycie się w moim przypadku nie skończy, a chciałabym wyleczyć wszystko jak najszybciej.

    • Nie wiem dokładnie które zabiegi są darmowe niestety, ale rzwczywiście leczenie stomatologiczne w ciaży jest darmowe na NFZ i ma większy zakres niż nie w ciąży.

Zostaw komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*