Pozycja do spania w ciąży – czy ma znaczenie?

Pozycja do spania w ciąży – czy ma znaczenie?

Bardzo dużo jest w internecie treści, które straszą kobiety w ciąży.

„W ciąży powinnaś spać na lewym boku – inaczej możesz zabić swoje dziecko”

– brzmi strasznie! Ale takimi prawami rządzi się internet – czym bardziej kontrowersyjny (lub wręcz agresywny) nagłówek – tym więcej kliknięć strony, czym więcej kliknięć strony tym więcej pieniędzy z reklam na niej zamieszczonych.

 

Całe przesłanie mojego bloga – można by rzec moja misja w internecie –  jest taka, aby nie rzucać takimi „ciekawostkami”, tylko rzetelnie Was informować o kobiecym (i dziecięcym) zdrowiu.

 

Także gdybym chciała aby ten artykuł miał milion kliknięć (zamiast 300 tys.), to bym nazwała go

 

„Co zrobić by uniknąć śmierci wewnątrzmacicznej?!”

 

Gdybym jednak go tak nazwała, byłoby to według mnie niezgodne z etyką lekarską, stanem wiedzy medycznej oraz po prostu moim wewnętrznym przekonaniem, że kobiet w ciąży NIE WOLNO stresować ani straszyć (by ściągnąć je na swoją stronę internetową… smutne, że tak w ogóle jest, ale prawdziwe…).

 

Dla tych, których już znudziłam – szybka odpowiedź – czy kobieta w ciąży powinna spać tylko na lewym boku?! Nie. Nie ma takich zaleceń.

Czy pozycja spania ma znaczenie dla zdrowia i rozwoju ciąży? Może mieć. Nie jest zupełnie obojętne to jak śpimy – a raczej najważniejsze się wydaje „jak zasypiamy”.

 

A dla tych którzy chcą pełnego rozwinięcia tej myśli – dalsza część tekstu.

„Mit” – że  kobieta w ciąży powinna spać na lewym boku nie jest zupełnie wyssany z palca i pochodzi z lekcji anatomii człowieka.

 

Wzdłuż kręgosłupa mamy dwa wielkie naczynia – sprężystą (trudną do uciśnięcia) aortę oraz mniej sprężystą i w pewnym stopniu możliwą do uciśnięcia żyłę główną dolną.

Aorta jest po lewej a żyła główna dolna po prawej stronie.

W „późnej ciąży” (co to w ogóle jest późna ciąża to ciekawe pytanie… i różne prace naukowe różnie to definiują, o czym za chwilę), gdy macica jest duża, jej ciężar w leżeniu na plecach opiera się na tych naczyniach i, bez dwóch zdań, zmniejsza przepływy krwi. To zmniejszenie ocenia się na kilkanaście procent w kontekście wyrzutu serca (zważając na fakt, że wyrzut serca w ciąży jest o 40-60% większy, nie jest to „bardzo dużo”).

U większości kobiet to zmniejszenie wyrzutu serca o kilkanaście procent nie ma żadnego klinicznego znaczenia – mówiąc po ludzku, nie ma wpływu na samopoczucie mamy lub dziecka.

 

U części ciężarnych – w szczególności u tych, u których macica jest bardzo duża, czyli:

– po 37 tygodniu

– w ciąży mnogiej

– w ciąży z wielowodziem

– w ciąży z dużą przewidywaną masą płodu

 

Może być tak, że kładąc się na plecach kobiecie robi się „niedobrze” i ma mroczki przed oczami, bo nagle mniejsza ilość krwi z dolnych partii ciała wraca do serca, a tym mniej krwi trafia do mózgu mamy.

Te kobiety automatycznie wiedzą, że muszą usiąść, stanąć lub położyć się na boku.

 

NATURA wie co robi i wykształciła u nas taki mechanizm.

 

Wszystko jasno i pięknie jeżeli taka kobieta położy się w pozycji na plecach w ciągu dnia, kiedy jest świadoma – wtedy gdy zrobi jej się niedobrze, szybko zmieni pozycje i wszystko będzie w porządku.

 

Co jak kobieta śpiąc w nocy położy się na plecach i nie poczuje się źle „bo śpi”? – tu naukowcy nie są zgodni. Jedni uważają, że naturalnie kobieta zmieni pozycję nawet nieświadomie, inni uważają, że jednak taka pozycja na plecach może być dla kobiety w zaawansowanej ciąży i jej dziecka niebezpieczna.

 

W 2017 i 2018 roku zostało opublikowanych kilka dość rzetelnych prac naukowych z Wielkiej Brytanii i Nowej Zelandii gdzie zasugerowano, że aby zapobiec ryzyku śmierci wewnątrzmacicznej u kobiet w trzecim trymestrze (!), czyli po 28. tygodniu ciąży, nie powinny one przyjmować „going to sleep position” na plecach. Nie znaczy to, że kobieta robi coś nie tak jeżeli w nocy znajdzie się w pozycji na plecach (znaczy to, że jej ciało jej na to pozwala) – ale znaczy to, że kładąc się spać nie powinna pierwotnie przyjmować pozycji na wznak.

Ważne! Dotyczy to późnej ciąży – nie dotyczy to 1 i 2 trymestru.

W pierwszym i drugim trymestrze można bezpiecznie zasypiać w każdej pozycji.

 

Alternatywą jest, aby zasypiać przy pomocy specjalnej poduszki do spania dla kobiet w ciąży – takiej w formie rogala lub banana. Można wtedy leżeć tak jakby „w pół na plecach”, dzięki czemu naczynia, które są między kręgosłupem a macicą są odciążone.

 

Dla zainteresowanych linki do artykułów źródłowych

 

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5765411/

 

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5474014/

Oba te badania są retrospektywne – czyli medycznie rzecz biorąc, nie są to najlepsze źródła wiedzy. Retrospektywne to znaczy, że kobiety były pytane o pozycję do spania po tym jak u nich doszło do tragedii w postaci śmierci wewnątrzmacicznej.

Ponieważ ten przekaz, że pozycja spania na plecach może być przyczyną jest od lat bardzo dobrze znany i promowany w internecie oraz książkach dla kobiet w ciąży – nie można wykluczyć tego, że podczas zbierania wywiadu, kobiety podały tę pozycję jak tą, którą przyjmowały w nocy przed tragedią.

Są to jednak tylko dywagacje. Ciężko zrobić badanie prospektywne i podzielić kobiety na te, które MAJĄ spać tak a inne inaczej. Takie badanie byłoby trudne zarówno etycznie jak i życiowo. Dlatego prawdopodobnie nigdy nie będziemy wiedzieć z pewnością, czy pozycja spania rzeczywiście ma wpływ na zdrowie matki i dziecka czy nie.

Chociaż zostało podjęte takie wyzwanie i ma się odbyć takie badanie na dużą skalę – tu protokół o badania

https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC5898330/

 

W całym internecie jest napisane o „lewym boku”, że jest najlepszy. A ja na razie o tym, który bok jest „lepszy” nie napisałam.

No więc tak – spanie cały czas na lewym boku – jest wręcz niedobre. Pod względem rozwoju dziecka w brzuchu powinniśmy spać w różnych pozycjach.

Istnieją badania, z których wynika, że kobiety, które deklarowały spanie w ciąży głównie na lewym boku, częściej rodzą dzieci z asymetrią ułożeniową ciała wymagającą rehablilitacji w okresie niemowlęcym.

Lewy jak i prawy bok jest tak samo odpowiedni.

 

Jak to wszystko zatem rozumieć? Napiszę kilka zasad.

 

  1. Ciało da Wam znać w jakiej pozycji nie wolno Wam spać – jeżeli dana pozycja nie jest dla Was korzystna, po kilku chwilach „zrobi się Wam niedobrze” – wtedy trzeba niezwłocznie zmienić pozycję.
  2. W pierwszym i drugim trymestrze można kłaść się spać w dowolnej pozycji tak długo, jak Wam w tej pozycji dobrze i wygodnie.
  3. W trzecim trymestrze zasypiając nie kładziemy się na wznak, tylko na jednym lub drugim boku (lub w pozycji pośredniej na poduszce do spania)
  4. Gdy obudzicie się w nocy na plecach – nie panikujcie. Wszystko jest ok.
  5. Śpijcie w możliwie różnych pozycjach wtedy rozwój dziecka będzie najodpowiedniejszy.

 

Na koniec coś, co jest dużo ważniejsze (statystycznie rzecz biorąc), niż pozycja do spania, w kontekście zmniejszenia ryzyka śmierci wewnątrzmacicznej:

 

  1. Rzuć palenie!
  2. Nie pij alkoholu w ciąży.
  3. Zgłoś się pilnie do lekarza lub położnej jeżeli zauważyłaś, że dziecko się mniej rusza niż zwykle (w trzecim trymestrze).

 

Jeżeli chodzi o ocenę ruchów płodu – narażę się tu pewnie połowie położnych i lekarzy dyżurujących na izbach przyjęć w Polsce – uważam, że kobieta ma w tym zakresie intuicję i tylko ona może ocenić czy dziecko się mniej rusza. A mniejsze odczuwanie ruchów jest bardzo alarmujące i często jest pierwszym objawem niedotlenienia, więc przy każdym matczynym niepokoju w trzecim trymestrze powinno się ocenić tętno płodu lub wykonać KTG.

Lepiej zrobić o 10 KTG za dużo niż o jedno KTG za mało. ( i skończyłam zupełnie nie o spaniu…)

 

 

 

 

 

95 komentarzy

  1. Michalina

    Powiem tak. Na poczatku ciazy zasypialam na boku- mojej ulubionej pozycji zreszta. A budzilam sie codziennie na plecach z rozlozonymi rekoma. Im brzuch byl wiekszy, tym bardziej mialam wrazenie, ze mnie uciska i ,,sie dusze” w pozycji na plecach. Takze wydaje mi sie, ze organizm sam wie, co jest dla niego najlepsze. Mojej corce sie nie podobalo, gdy lezalam plasko na plecach, wiec sie buntowala:)

  2. Małgorzata

    A czy spanie ciagle na lewym boku może wpłynąć na to, że dzidziuś się nie obruci? Szczerze mówiąc uwiezylam w te opowieści o spaniu na lewym boku i tak też czynilam. Córcia od 30 tygodnia była w pozycji posladkowej i tak zostało do porodu.

  3. Patrycja

    A co ze spaniem na brzuchu ? Ja się ciągle budzę w tej pozycji a jestem już w 18 tygodniu ciąży. Brzuch mam już spory stąd moje obawy ;(

  4. Witam Nicole ja trochę z innej beczki ale nawiązujące do dzisiejszego instastroy. Co z noszenie wkładek chigienicznych gdy ma się lekkie nietrzymanie moczu np. Przy kichnięcie czy mocnym kaszlu? To naprawdę jest nieprzyjemne a póki co nie kwalifikujące się do leczenia 🙁 pozdrawiam i dzięki za odpowiedz

  5. Pani doktor, jestem w 28tc (trzecia ciąża) w poprzednich ciążach nie przejmowałam się tak pozycją podczas spania, a teraz stresuję się wieloma sprawami, co ma związek z informacjami zaczerpniętymi z Internetu. Mam pytanie do Pani dr, czy niepokojącym jest sporadyczne, chwilowe “trzepotanie się” dziecka? To odczucie jakby szybko uderzało rączką lub nóżką o ściany brzucha po czym późniejsze ruchy są już “normalne”.
    Pozdrawiam

    • Ja nie jestem lekarzem ,ale tez w ostatniej ciąży czułam takie ,”trzepotanie” się dzidziusia. W badaniach usg wszystko wychodziło prawidłowo wiec zbytnio się tym nie przejmowałam. Synek ma teraz 6 msc i ma się dobrze 😉

    • Z tego co mi wiadomo takie ruchu są spowodowane czkawka u maluszka , co jest dla niego bardzo zdrowe i pomaga ćwiczyć plucka 😉

  6. Agnieszka

    mi się najlepiej spało na plecach do samego końca ale córeczka była malutka więc może dlatego ta pozycja była dla mnie ok.

  7. Mówimy tylko o spaniu na plecach i na boku. Mnie całą ciążę aż do porodu najlepiej spało się tak jak całe życie: na pół boku tzn na brzuchu z podciągnięta lewa noga o lekko przechylona w lewo. Do końca. Było mi tak super wygodnie i nikt mi nie wierzył…

    • Ja jestem na końcówce 28tc i też uwielbiam spać na pół boku tak jak mówisz i jest mi super wygodnie 🙂

  8. A ja w ciąży musiałam spać tylko na lewym boku i nie pamiętam od którego tygodnia ale był już to 3 trymestr. W pozycji na wznak po kilku minutach nie mogłam oddychać brakowało mi powietrza, kiedy obruciłam się na prawy bok momentalnie dostawałam masę porządnych kopniaczków od dzidzi ???? Ale tak jak napisałaś Nicole przez to że spałam na lewym boku ( w 3 trymestrze musiałam a w poprzednich chciałam bo się naczytałam w Internecie????) córeczka urodziła się z asymetrią ułożeniową. Pamiętam słowa położonej: proszę się nie martwić teraz to prawie każde dziecko rodzi się z asymetrią ułożeniową to minie ( na szczęście tak bylo) ???? Pozdrawiam

  9. Też uwierzyłam o tym lewym boku i tak spałam, urodziłam w 41 tygodniu i czasem miałam już naprawdę chęć spać na siedząco bp tak mnie cała lewa strona bolała, że aż czasem płakałam w ostatnim miesiącu ciąży 🙁 Zastanawia mnie tylko dlaczego jak w 33 tygodniu położyłam się na prawym boku, w szpitalu położna mnie poprosiła bym zmieniła bok do badania KTG, i bardzo ciężko leżało mi się na tym boku, bolało i aż musiałam się ramy łózka trzymać żeby dać radę leżeć.

  10. A co ze spaniem na brzuchu? Bo mi zdarzyło się tak obudzić w nocy w 8 miesiącu ciąży z lekką paniką ze zgniotłam dziecko (nie zgniotłam), ale do kiedy jest bezpieczne? Czy nigdy?

  11. better check than say sorry ???? tak mi położne w szpitalu mówiły jak jeździłam sprawdzać czy jest ok ???? w ciąży tak źle mi się leżało na lewym boku, ze masakra jakaś, a internety mówił, że trzeba i już ????

  12. Dziękuje 🙂
    Jestem w pierwszej ciąży (w 25 tygodniu )dzięki Pani wiele rzeczy , spraw jest łatwiejsze ????????

  13. Przede wszystkim należy spać tak, by było wygodnie. Myślę, że organizm sam najlepiej wie, kiedy jest dobrze.

  14. A co z układaniem ciężarnej w pozycji “bocznej bezpiecznej” np w wypadku kiedy jest to konieczne. Obojętne na którym boku ułożyć taką kobietę czy ma być to lewy bok?

  15. Dominika

    No właśnie a co ze spaniem na brzuchu? Ja zasypiam na brzuchu, jest mi zdecydowanie najwygodniej. Unoszę wtedy tez kolano do góry i staram się opierać częściowo ciężar właśnie na tym kolanie. Teraz jestem w 16 tc i brzucha dużego jeszcze nie mam ale tak czy siak nie wiem czy można spać na brzuchu. Widze, ze tez o to pytacie ale brak i informacji na ten temat.

  16. Dominika

    No właśnie a co ze spaniem na brzuchu? Ja zasypiam na brzuchu, jest mi zdecydowanie najwygodniej. Unoszę wtedy tez kolano do góry i staram się opierać częściowo ciężar właśnie na tym kolanie. Teraz jestem w 16 tc i brzucha dużego jeszcze nie mam ale tak czy siak nie wiem czy można spać w takiej pozycji. Widze, ze tez o to pytacie ale brak i informacji na ten temat.

  17. Witam.
    Czy mogla vym prosic o jakis post
    O zwrotnej fali a

  18. Kochana a ja mam pytanie czy w ciąży można pic ocet jabłkowy? Taki sklepowy ? Z góry dziękuję za odpowiedz ????????

  19. Katarzyna S.

    Ja mam nawyk spania na brzuchu. Zupelnie niekontrolowany.
    Jestem w 29 tygodniu i również zdarza mi się obudziś śpiąc w tej pozycji.
    Brzuch na szczeście nie jest zbyt imponująch rozmiarów.
    Mam powody by się martwić?

  20. Wchodząc w artykuł bylam przekonana, ze dowiem się czy można spac na brzuchu czy nie 🙂 dla mnie spanie na placach jest zupełnie niewygodne i niewyobrażalne. Jestem w 34tc i nadal śpię tak pomiędzy bokiem a brzuchem (choć coraz więcej na boku). Mój lekarz twierdzi, że organizm kobiety jednak ma najlepszą intuicję i wie najlepiej co robić. Wiec cieszę się, ze trafiłam na kogos, kto nie panikuje:)
    Pozdrawiam serdecznie wszystkie przyszłe Mamy. Nie stresujcie się niczym! :*

Zostaw komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*