Prosto o immunologii

Prosto o immunologii

Tytuł tego artykułu sam w sobie już jest zaprzeczeniem, bo nie ma w naszym ciele bardziej skomplikowanego układu niż układ immunologiczny – czyli układ odpornościowy.
Większość studentów medycyny oddycha z ulgą jak z immunologii dostanie 3 – ja nie byłam inna. Ale jak to w życiu bywa – co się odwlecze to nie uciecze – i tak żaden lekarz od immunologii uciec nie może.

Postaram się wam dziś w tak zwanych prostych żołnierskich słowach wytłumaczyć jak nasz organizm reaguje na różne choroby zakaźne – a głownie chciałabym się skupić na chorobach zakaźnych, które spędzają sen z powiek kobietom w ciąży. Ospa wietrzna, toksoplazmoza, cytomegalia czy choroba bostońska.

Właśnie o te cztery choroby najczęściej pytacie.

– Mój synek przyniósł ospę wietrzną z przedszkola, czy mojej ciąży coś zagraża?
– Pani doktor, mam dodatni wynik toksoplazmozy – wizyta za 2 tygodnie, jestem przerażona.
– Nie mam odporności na cytomegalie, jak się od niej uchronić?
– W żłobku panuje bostonka, boję się, że moje dziecko mnie nią zarazi.

To tylko przykłady wielu wielu pytań o te kilka chorób.

Na żadne z tych pytań nie potrafię odpowiedzieć nie wiedząc dużo więcej o was i… o stanie waszego układu odpornościowego. Między innymi dlatego poradnictwo drogą internetową jest bezużyteczne – ale nie o tym dziś. Dziś pomogę wam żebyście same potrafiły odpowiedzieć na te powyższe pytania.
Pytania, które brzmią groźnie, ale na szczęście prawdopodobnie zupełnie wam nie zagrażają.

Nasz układ odpornościowy (mówię w dużym uproszczeniu) ma dwie podstawowe drogi walczenia z patogenami (wirusami, bakteriami, pasożytami).

Pierwsza droga to tak zwana odpowiedź komórkowa – najprościej mówiąc mamy komórki, które te patogeny „zjadają” tym sposobem się ich pozbywają. Ta odpowiedź jest natychmiastowa, ale zazwyczaj – w szczególności przy zakażeniu wirusowym nieskuteczna.

Druga droga jest już dużo bardziej wysublimowana – polega ona na tworzeniu specjalnych białek przez komórki krwi – białka te nazywają się przeciwciałami (lub immunoglobulinami – oba te słowa znaczą to samo). Przeciwciała te skutecznie obezwładniają patogen (zarazek) wiążąc się z nim. Jednak zanim nasz organizm wytworzy przeciwciała – musi podobnie jak np. fabryka która ma pierwszy raz wyprodukować nowy produkt – się tego nauczyć.
Dlatego gdy pierwszy raz w życiu mamy kontakt z danym patogenem – załóżmy tu wirusem ospy wietrznej- to nasz organizm przez kilka dni sobie z tym nie radzi, bo dopiero się uczy wytwarzać te przeciwciała. Metodą prób i błędów w końcu udaje mu się wytworzyć idealne przeciwciało – które potem będzie potrafił wytworzyć OD RAZU przy kolejnym kontakcie z tym zarazkiem.

To się nazywa pamięcią immunologiczną.
Pamięć immunologiczna zapisana jest w tak zwanych immunoglobulinach klasy IgG.
Są to bardzo małe białka, które wciąż, do końca naszego życia, po infekcji danym patogenem krążą w naszej krwi i gdy mamy kontakt z tym zarazkiem od razu go wiążą. Każde białko IgG wiąże jeden patogen. Ponieważ tych patogenów przy kontakcie jest bardzo bardzo dużo- to nasz organizm ma też inne przeciwciała. Są to przeciwciała klasy IgM – każde przeciwciało IgM przypomina wyglądem płatek śniegu i składa się jakby z pięciu połączonych ze sobą przeciwciał IgG. Dzięki temu każde takie przeciwciało wiąże nie jeden patogen, ale pięć – i odpowiedź odpornościowa jest dużo sprawniejsza.

Zatem gdy mamy aktywną infekcję – to w naszej krwi krążą przeciwciała IgM dla danej choroby – w skrócie mówiąc (za co pewnie lekarze zakaźnicy się obrażą):

Przeciwciała IgM świadczą o obecnej albo niedawno przebytej infekcji.

Natomiast przeciwciała IgG – świadczą o tym, że kiedyś mieliśmy kontakt z tą chorobą – i ponownie w skrócie mówiąc – jesteśmy na ten zarazek „odporni”.

Zatem idealna sytuacja dla każdej ciężarnej jest taka aby mieć DODATNIE IgG – ale ujemne IgM. Czyli mieć odporność a nie chorobę.

Uważa się – że u osoby – teraz trudne słowo – immunokompetentej – czyli takiej u której układ odpornościowy nie jest zaburzony – na choroby takie jak ospa wietrzna, cytomegalia, toksoplazmoza, choroba bostońska czy różyczka – chorujemy w życiu tylko RAZ.

Wyjątek stanowi tu półpasiec – jest to jakby taki „nawrót” ospy wietrznej – ale jeżeli mamy półpasiec, to znaczy, że mieliśmy już ospę wietrzna – zatem mamy w sobie (nasz układ odpornościowy wie jak wytworzyć) przeciwciała dla tego wirusa. I dlatego od razu to robi chroniąc nasze dziecko w macicy – bowiem przeciwciała IgG są na tyle małe, że przechodzą przez barierę łożyskową i również chronią naszego dojrzewającego potomka.

Czasami może się zdarzyć, że mamy bardzo dużo przeciwciał IgG dla danej choroby w takiej sytuacji może to znaczyć, że mieliśmy kontakt z tym zarazkiem i nasz organizm tak zareagował – wtedy lekarz zaleci powtórzenie wyniku za kilka tygodni aby zobaczyć czy jest to nowa czy stara infekcja.
Jednak zazwyczaj dodatnie przeciwciała IgG to COŚ DOBREGO – a nie powód do paniki.

Nie uwierzycie ile kobiet w ciąży nie przespało nocy, bo odebrało dodatni wynik IgG dla toksoplazmozy, cytomegalii czy różyczki. Myślę – że co najmniej 10 % z was. A może i więcej.

„Pani doktor, ja mam chyba toksoplazmozę – naczytałam się już w internecie – moje dziecko będzie ślepe, głuche – jestem załamana”

99% tych sytuacji jest wtedy kiedy pacjentka ma dodatnie IgG i źle rozumie ten wynik.
Wtedy lekarz mówi – „No i bardzo dobrze, że ma pani dodatnie IgG – to znaczy, że jest pani odporna.”

„Jak to odporna? Że dziecku to nie zagraża? A ja trzy noce nie spałam!”

Podsumowując, jeżeli macie sprawny układ odpornościowy – nie macie wrodzonych zaburzeń immunologicznych, zespołów nabytego zaburzenia odporności (np. HIV) to :

Jeżeli jako dzieci mieliście ospę wietrzną (lub byliście na nią szczepieni) – to ospa wietrzna wam w ciąży nie zagraża.

Jeżeli macie dodatnie IgG (i ujemne IgM) dla – toksoplazmozy, cytomegalii, różyczki – to te choroby wam i ciąży nie zagrażają.

Jeżeli jako dzieci przechorowaliście chorobę bostońską – a 90% z nas ją przechorowało – z resztą pewnie nie raz, bo bostonkę powoduje kilka wirusów (większość zachorowań spowodowana jest przez jednego wirusa Cox a16), ale ta choroba zasadniczo wam w ciąży nie zagraża, bo nie jest klasycznie uważana za wirus pogarszający rozwój płodu.

I odbierając taki wynik z laboratorium – możecie spać spokojnie.

100 komentarzy

  1. Witam. Jak należy postępować w przypadku kiedy zachwiana jest równowaga immunologiczna. A dokładniej stosunek cytokin th1/th2 i rozchwiane interleukiny. Czy można jakoś wspomóc leczenie żeby organizm nie zwalczaż zarodków.

  2. Bardzo Ci dziękuję za ten artykuł.niedawno się stresowałam bo miałam wynik dodatni dla IgG i wątpliwy dla IgM dla cytomegalii ale po dokładniejszych badaniach okazało się że jest to infekcja sprzed ciąży…także dzięki Tobie wiele kobiet się uspokoi:-)
    A tak z innej beczki, Nicole czy planujesz e najbliższym czasie artykuł o tym co można nie można pić i jeść w ciąży? Nie ukrywam że szczególnie interesuje mnie temat ziół i herbat. Pozdrawiam i czekam na nowe wpisy 🙂

  3. A co z konfliktem serologicznym? przy drugim dziecku. Bardzo proszę o wzmiankę na ten temat

  4. Witam, dzieci mojej przyjaciółki były narażone w ostatnim czasie na wirus ospy, ale nie minął jeszcze okres, w którym może im ta choroba wyskoczyć. Jako nastolatka miałam ospe. Jednak teraz jestem w 34 tc i martwię się, czy prawdopodobieństwo zachorowania przeze mnie na półpasiec jest duże. Wspomnialaś o tym w poście, ale nadal mam wątpliwości, czy mogę bez przeszkód odwiedzać przyjaciółkę i wyciskać jej dzieciaczki, czy jednak lepiej przeczekać ten okres i zobaczyć, czy zachoruja, czy jednak nie. Nie ukrywam, że jest to dla nas uciążliwe bo przyjaciółka jest dla mnie, jak siostra, a jej dzieci kocham, jak swoje. Natomiast wyczytałam w Internecie, że człowiek wirusa ospy może mieć w sobie do 21 dni zanim się ujawni. Moja Pani doktor jest obecnie na urlopie i nie mam nikogo innego zaufanego. Czytam Twoje posty od dłuższego czasu (nawet zanim zaszłam w ciażę) i parę razy wiedza tu nabyta przydała się w moim życiu 🙂 Cieszę się, że jest ktoś taki, jak Ty i dziękuję :-*

    • Półpasiec wynika z aktywacji wirusa, którego masz w swoim organizmie po przebytej ospie. Zatem kontakty z dziećmi Twojej przyjaciółki są bezpieczne i ewentualny półpasiec nie będzie wynikał z zarażenia się od dzieci, tylko raczej z osłabienia Twojej odporności. Jeśli jesteś pewna, że chorowalas na ospe to nie widzę przeciwwskazań do spotkań z przyjaciółką.

  5. Trochę się uspokoilam, bo na przełomie 4/5 tc zachorowalam na bostonke, czy jak to lekarze mówią chorobę dloni stop i ust. Lekarze są barze sceptyczni. Mówią, że ta chotobą ma bardzo zły wpływ na płód… chodzę, martwię się i liczę na to , że wszystko będzie ok….

  6. Jestem w 15 tygodniu ciąży i niestety wykryto u mnie parwowirusa. Mam pytanie,ponieważ jestem przerażona, ile czasu od momentu wykrycia wirusa u matki lub od momentu zakażenia zagraża on dziecku w brzuchu? Czy to prawda, że w takiej sytuacji najlepiej jest robić USG kontrolne co tydzień?

  7. Ja miałam dodatnie IgG toskoplazmozy i ujemne dla IgM i kompletnie nie rozumiem czemu lekarz kazał mi w 2trymestrze powtórzyć IgM

  8. Bardzo przydatny tekst! 🙂 Wiele osób się stresuje dodatnimi przeciwciałami w klasie IgG. Należy jeszcze wspomnieć, że zawsze należy wykonać wynik w obu klasach. I porównać otrzymane wyniki. Może się bowiem zdarzyć tak, że trafimy na okres zakażenia, gdzie utrzymywać się będzie jeszcze wysoki poziom IgM, a IgG też będzie już na wysokim poziomie. Każdy organizm jest inny i osobiście znam takie osoby, którym IgM anty-Toxo utrzymywało się na wysokim poziomie przez naprawdę bardzo długi okres czasu. Taka uroda 😉 Idealna sytuacja to taka, gdy zrobimy badania jeszcze przed ciążą, żeby znać stan wyjściowy. A potem w ciąży skontrolować. No ale trzeba być też spokojnym. Osobiście należę do osób, które w dzieciństwie bawiły się cały czas na dworze, jedząc nieumyte warzywa i owoce z krzaków, głaszcząc kociaki i potem bez mycia rąk wcinały kanapki 😉 A IgG Toxo mam ujemne 😉 heh. Najważniejsze, to przestrzegać w ciąży zasad higieny spożywczej. Myć dokładnie owoce i warzywa i oczywiście rączki 😉

  9. Agnieszka

    Jestem przerażona! Dzisiaj odebrałam wyniki badań i wynik igm dla różyczki mam 1.58 a igg 360. Pani ginekolog wysłała mnie na konsultacje do poradni patologii ciąży w celu sprawdzenia czy wynik świadczy o tym że choruje lub niedawno chorowałam na różyczke. Jestem w 12 tc i tak bardzo boję się o moje dziecko! Jak to możliwe jeśli w dzieciństwie miałam różyczke i byłam na nią szczepiona a teraz wyniki pokazują że mogę być znów chora?

    • Ja rozumiem, że mogłaś się zdenerwować, ale nie wynikami, tylko niewiedzą (?) swojej ginekolog… Masz przeciwciała dokładnie takie jak powinnaś według tego co napisałaś: IgG świadczą o przebyciu zachorowania i odporności, a o świeżym zakażeniu mówią IgM..

  10. nie znalazłam tu odpowiedzi o tym kiedy immunologia jest przyczyną poronień chodzi mi o komórki NK????

    • Bo nie o tym był ten post 🙂 poronienia ze względów immunologicznych to bardzo trudne zagadanienie i powiem ci szczerze, że na twoje pytanie nie ma jednoznacznej odpowiedzi .

  11. Witam,
    proszę o informację w jaki sposób wykluczyć listeriozę oraz w przypadku zachorowania jak wygląda leczenie i na ile jest skuteczne.
    Ostatnio spędza mi to sen z powiek

  12. A ja bym prosiła o post na temat polpasca w ciąży, bo o ospie coś tam jest, a o polpascu nic nie widzę:(

  13. Hej,
    Czy mając niedobór odporności będę miała problemy z zajściem w ciąże lub jej utrzymaniem? (przyjmuje raz w tygodniu immunoglobuliny). Bardzo chciałabym mieć kiedyś własne pociechy, ale strasznie się tego boję ze względu na moją chorobę.

  14. Witam, odnośnie immunologii – jak to jest z P/p jądrowymi ANA?
    Niestety z powodu złych wyników właśnie ANA moja pierwsza ciąża obumarła.
    Prócz tego leczę homocysteinę, którą miałam ponad normę.
    Domyślam się, że pojęcie immunologii jest bardzo rozległe, ale może istnieje możliwość opisania czegoś więcej w tym temacie, w równie prostych słowach dla nas pacjentek?
    🙂

  15. Właśnie mój tata ma półpaśca, a moje dziecko 3 letnie ma ospe. Ja jestem w 24 tyg ciąży. Moja mama mówi, że RACZEJ chorowałam na ospe, ale nie jest na 100 % pewna. Czy wskazane jest wtedy profilaktyczne wdrożenie przyjmowania leku przeciwwirusowego?

  16. Staramy sie o dzidziusia. Mam ujemne igg i igm w cytomegalii i toksoplazmozie. Nie mam odpornosci. Co w przypadku zarażenia? Co robic ?

  17. Nicole, pytanie ciut z innej strony: co w sytuacji kiedy matka karmiąca (pierwsze miesiące życia dziecka, bez rozszerzonej diety) zachoruje na ospę wietrzną? Karmić nadal? Czy to niebezpieczne? Czy są badania które mówią coś na ten tematP?

    P.S. Robisz cudowną robotę! Podziwiam Cię za odwagę i mocno kibicuję! Niewielu jest takich odważnych jak Ty, ale może to i dobrze bo niewielu potrafiłoby działaś w mass mediach tak profesjonalnie, na poziomie, a jednocześnie z wdziękiem jak Ty. Chapeau bas Nicole!

  18. Nikt mi w ciąży badania na CMV nie kazał robić. Moje dziecko od urodzenia miało różne problemy m.in. długotrwającą żółtaczkę Zrobiono Małej badania na cytomegalię. Igm-, Igm plus. Powtarzano kilkukrotnie. Zrobiłam awidność, wyszła wysoka. W 8 mies.wykryto zmiany w oku (do okulisty dziecko trafiło z powodu fototerapii) , potem problemy ze słuchem. Zrobiono DNA cytomegalii, wynik pozytywny. Niestety Igg nie były moimi przeciwciałami, a tak uważali lekarze. Teraz już wiemy, że to infekcja wrodzona. Igm ciągle jest ujemne.
    Immunologia potrafi zaskakiwać 🙁

  19. Nikt mi w ciąży badania na CMV nie kazał robić. Moje dziecko od urodzenia miało różne problemy m.in. długotrwającą żółtaczkę Zrobiono Małej badania na cytomegalię. Igm-, Igm plus. Powtarzano kilkukrotnie. Zrobiłam awidność, wyszła wysoka. W 8 mies.wykryto zmiany w oku (do okulisty dziecko trafiło z powodu fototerapii) , potem problemy ze słuchem. Zrobiono DNA cytomegalii, wynik pozytywny. Niestety Igg nie były moimi przeciwciałami, a tak uważali lekarze. Teraz już wiemy, że to infekcja wrodzona. Igm ciągle jest ujemne.
    Immunologia potrafi zaskakiwać 🙁

Odpowiedz na „MamaCancel

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

*