Jak przygotować się do badań?

Medycznie
10 grudnia 2019
Nicole

Ten artykuł stworzyłam z myślą, by w jednym miejscu zebrać informację o tym jak przygotować się do badań, które najczęściej lekarze zlecają Wam w przychodniach. Nie będę tu oczywiście opisywać specjalistycznych badań, które wykonuje się tylko w Szpitalu (koronarografia, laparoskopia, ECPW), bo o przygotowaniu do takich badań na pewno zostaniecie poinformowani przed przyjęciem do danego Oddziału. Opiszę natomiast dokładniej te badania, z którymi jak obserwuję w codziennej praktyce pacjenci mają najwięcej problemów. 

Badania laboratoryjne - krew, mocz, kał

Badania krwi wykonujemy:

  1. rano na czczo, 
  2. po przespanej nocy,
  3. po ostatnim posiłku spożytym nie później jak o godzinie 19 (bez posiłku minimum 8 a najlepiej 12 godzin przed badaniem)
  4. jeśli to rutynowe badania to po zachowaniu normalnej diety od kilku dni (normalnej, czyli na badanie krwi nie idziemy pierwszego dnia po obżarstwie świątecznym, lub wiedząc, że mamy zrobić badania nie głodzimy się przez tydzień by „lepiej wyszły”) .

Długo się zastanawiałam co Wam tu napisać, bo rzeczywiście są badania, do których nie musimy być na czczo. Ale rzadko się zdarza, że otrzymujecie skierowanie od lekarza tylko na takie badanie. Zazwyczaj na skierowaniu macie kilka badań i wiele z nich wymaga bycia na czczo. Ja jak już kłuje pacjenta to zawsze zlecam kilka rzeczy. Dlaczego to bycie na czczo jest takie ważne? Bo ja się dobrze domyślacie posiłek wpływa na wyniki badań. Zawyży stężenie glukozy we krwi, zaburzy wynik morfologii lub lipidogramu. 

Więc lepiej przyjść na czczo i nie martwić się, że spożyty posiłek mógł zafałszować wyniki. Natomiast przed badaniem krwi warto wypić rano szklankę niegazowanej wody (wyjątek OGTT, czyli doustny test obciążenia glukozą, tu dosłownie łyk lub 2).

Co może wpłynąć na wyniki badania krwi?

  • Wysiłek fizyczny wykonywany do 2 dni przed badaniem podniesie stężenie kinazy keratynowej (CK) i kwasu moczowego, mleczanów, AST, LDH
  • Alkohol podniesie stężenie GGTP (enzym wątrobowy)
  • Stymulacja sutków przed badaniem wpłynie na stężenie prolaktyny (PRL)
  • Seks lub masturbacja (w ciągu 48h) u mężczyzn może wpłynąć na wynik badania PSA

Wpływ leków na wyniki badań też jest istotny. Może się zdarzyć ze lekarz przed badaniem każe Wam lek przyjmowany przewlekle odstawić. Ja natomiast chciałabym w tym miejscu zwrócić Waszą uwagę na wpływ suplementów diety zawierających biotynę (większość „na włosy, skórę i paznokcie”). Wykazano, że biotyna zaburza wyniki wielu parametrów m.in. badań tarczycowych. Dlatego preparat z biotyną należy odstawić minimum 3 dni przed jakimkolwiek badaniem krwi.

OGTT- doustny test obciążenia glukozą

To bardzo ważne badania wykrywające cukrzycę. OGTT wykonujemy również w ciąży.

Jak przygotować się do badania? 

  • kup w aptece 75g glukozy (jeśli boisz się, że sama glukoza będzie nie do wypicia to w aptekach są już dostępne glukozy smakowe, które jak twierdzą pacjenci „lepiej wchodzą”, jednak po pogadance na mamaginekolog.medycznie otrzymałam od kilku z Was informację, że laboratorium nie chciało wykonać testu ze smakową glukozą)
  •  na badanie zgłaszasz się rano zaraz po otwarciu laboratorium, pacjenci na OGTT pobierani są w pierwszej kolejności. Oczywiście zachowujesz wszystkie zasady poruszone wyżej, czyli na czczo, po przespanej nocy, po zachowaniu normalnej diety, nie po dużym wysiłku fizycznym itp. Przed badaniem nie stosujemy głodówek, diet cud by „lepiej wyszło” itp. bo paradoksalnie może wyjść gorzej
  • najpierw pobrana zostanie pierwsza próbka krwi
  • po pobraniu otrzymasz do wypicia przyniesioną glukozę
  • po wypiciu glukozy do momentu pobrania krwi (a pobranie może być po 1 godzinie i po 2 godzinach, lub tylko po 2 godzinach) musisz pozostać w przychodni – nie możesz spacerować, iść na zakupy itp., musisz starać się pozostać w spoczynku (można rozmawiać, można iść do toalety). To bardzo ważne, ponieważ w badaniu tym chcemy ocenić jak ze spożytym cukrem radzi sobie Twoja trzustka. W momencie jak będziesz się ruszać, i będą pracowały Twoje mięśnie to one spalą spożytą glukozę i przez to wyniki będzie niemiarodajny.
  • w trakcie całego testu (czyli przez 2 godziny) nadal nie możesz jeść ani pić!

 

Badanie moczu

Badanie moczu możesz mieć zalecone z wiele powodów, ze względu na dużą przydatność w rozpoznawaniu chorób jest jednym z najczęściej zleconych badań.  Pobierając mocz trzeba zachować przedstawione poniżej zasady. Ta „sterylność” przy pobieraniu moczu jest po to by, nie wyszło, że mamy w nim bakterie. Oczywiście jeśli mocz jest badany w diagnostyce zakażenia układu moczowego to nawet mimo sterylności pobrania bakterie jeśli jest choroba to w nim będą. Jednak w badaniu wykonywanym powodu innych chorób, źle pobrany mocz może ujawnić bakterie   które najprawdopodobniej są właśnie zanieczyszczeniem, ale lekarz po takim wyniku może podejrzewać u Ciebie również bezobjawowe zakażenie układu moczowego. 

  • próbka moczu powinna pochodzić z pierwszego porannego oddania moczu (jeżeli wstajesz w nocy do WC, to poranny mocz to ten, który oddajesz rano po obudzeniu);
  • mocz najlepiej pobrać do kupionego w aptece jednorazowego pojemnika, jeżeli oddajesz mocz na posiew to koniecznie jałowego!
  • przed oddaniem moczu należy dokładnie umyć okolice cewki moczowej, wytrzeć świeżym lub jednorazowym ręcznikiem;
  • mocz trzeba pobrać z tzw. środkowego strumienia- czyli zacznij oddawać mocz do WC,
  • po ok. 1 sekundzie złap mocz do pojemnika, końcową partię moczu znowu oddaj do WC;
  • zakręć pojemnik, odstaw. Mocz powinien być dostarczony do laboratorium w przeciągu 2 godzin, jeśli chcesz go trzymać w lodówce to pamiętaj, że też nie dłużej niż 2 godziny

Dobowa zbiorka moczu

  • niektóre oznaczenia wymagają by mocz był zbierany przez całą dobę. Do dobowej zbiorki służą specjalne duże pojemniki. 
  • zbiórkę zaczynasz od samego rana, różnica jest taka, że poranną (zaraz po wstaniu) porcję moczu oddajesz do WC a do pojemnika wlewasz dopiero kolejne porcje.
  • następnego dnia rano po oddaniu ostatniej, czyli porannej porcji moczu do pojemnika, zakręcasz go, mieszasz i do badania pobierasz z tego zmieszanego moczu 1 jednorazowy pojemnik na mocz (chyba że lekarz zaleci przynieść Ci większą ilość, ale zazwyczaj wymagany jest 1 pojemnik)

Badanie kału

  • w kale najczęściej oznaczamy pasożyty lub krew utajoną. Nie wiem czy wiecie ale badanie kału czasem jako pierwsze nasuwa podejrzenie raka jelita grubego więc kał trzeba badac! Kał należy złapać do jakiegoś naczynia. Kiedyś jak WC miały tzw. „półkę” sprawa była prostsza. W ogóle owa półka w sedesie moim zdaniem przyczyniała się do szybszego wykrycia chorób. Bo jak kupa wylądowała na owej półce to gołym okiem można było zobaczyć czy coś w niej łazi, przy jest powleczona śluzem, krwią, a może jest bardzo czarna? Dlatego jako lekarz uważam, że WC z półka powinny wrócić do produkcji. 
  • kupujemy specjalny pojemnik na kał to taki ze łopatką przyczepioną do wieczka
  • ową szpatułkę wsadzamy w kał i wyciągamy około centymetrowy kawałek
  • jeśli lekarz zalecić więcej niż 1 pobranie (a tak jest zazwyczaj), to każdą próbkę pobieramy z nowego kału w ciągu kilku dni. Nie wsadzamy łopatek z kolejnych pojemników w 3 różne miejsca w 1 kupie. Uprzednio pobrany kał przechowujemy w lodówce.
  • jeśli wykonujesz badanie na nosicielstwo pałeczek Salmonella lub Shigella to kał należy pobrać na 3 wymazówki z podłożem żelowym
  • kobiety nie powinny wykonywać badania kału w okresie okołomiesiączkowym i w trakcie miesiączki z uwagi na ryzyko zanieczyszczenia próbki krwią (bardzo ważne przy badaniu na krew utajoną w kale)

Spirometria

Jest badaniem oceniającym wydolność układu oddechowego. Wykorzystuje się ją w diagnostyce astmy i przewlekłej obturacyjnej chorobie płuc, czyli chorobie palaczy. Badanie polega na wdmuchiwaniu powietrza przez specjalną rurkę, nie wymaga specjalnego przygotowania jedynie:

  • nie należy palić na minimum 2 przed badaniem, oczywiście nie można też spożywać alkoholu
  • na badanie nie można przychodzić w trakcie infekcji dróg oddechowych
  • nie spożywać obfitych posiłków w ciągu 2 godzin przed badaniem
  • jeśli to możliwe to w dniu badania nie przyjmować leków wziewnych a szczególnie B-mimetmyków krótko i długo działających i leków antycholinergicznych (szczegółowe nazwy preparatów omów ze swoim lekarzem).

 

Badania obrazowe

Usg jamy brzusznej - W badaniu usg możemy ocenić wiele narządów: wątrobę, trzustkę, nerki, śledzionę. By lekarz miał dobrą widoczność nie może być w brzuchu dużo gazów, bo gazy powodują, że obraz staje się trudny do interpretacji.

  • badanie wykonujemy po 6 godzinach od ostatniego posiłku. Ponieważ zapisy na badania usg są w różnych godzinach, również popołudniowych, dlatego dopuszcza się zjedzenie posiłku. Należy tylko pamiętać o tym 6 godzinnym odstępie.
  • na dzień przed badaniem, ani tym bardziej w dniu badania nie jemy pokarmów „wzdymających” kapusta, groch, fasolka, jogurty, ciężkostrawne potrawy i też napoje gazowane. Jeśli często miewasz wzdęcia to na 2 dni przez badaniem zastosuj dietę lekkostrawną.
  • na dzień przed badaniem warto przyjąć lek zawierając Simetykon, ponieważ w aptekach bez recepty dostępne są różne preparaty, więc lek dawkujemy zgodnie z ulotką.
  • w badaniu usg jamy brzusznej można ocenić również pęcherz moczowy, jednak by było to możliwe musi on być pełen. Przy pełnym pęcherzu u mężczyzn oceniamy prostatę.  Dlatego przed badaniem usg staramy się nie oddawać moczu.

Inne badania usg jak badanie: tarczycy, stawów, narządów rodnych, jąder, prostaty, usg Doppler naczyń, nie wymagają specjalnego przygotowania. Skóra okolicy, która będzie badana nie powinna mieć otwartych ran, oparzeń itp. Na badanie warto przynieść poprzednie wyniki badań by lekarz mógł ocenić, czy coś zmieniło się w obrazie.

 

Badania rentgenowskie

„Prześwietlenia” płuc, kości, zatok, nie wymagają specjalnego przygotowania. Przed badaniem personel zawsze prosi o zdjęcie wszystkich rzeczy, które mogły by świecić, czyli łańcuszków, kolczyków itp.

Wyjątkiem w badaniach rtg jest badanie kontrastowe przewodu pokarmowego. Miałam o nim nie pisać, bo dziś, kiedy mamy wiele nowoczesnych technik obrazowania rzadko się je wykonuje. Natomiast pisząc artykuł zapytałam Nicolę o badanie rtg o którym powinnam wspomnieć mówiąc o przygotowaniu to pierwsze co powiedziała do badanie z barytem😊 Więc proszę - badanie kontrastowe przewodu pokarmowego z wykorzystaniem zawiesiny barytowej wykorzystywane jest do oceny zaburzeń połykania między innymi do poszukiwania zwęzeń przełyku, przepuklin tzw. rozwotu przełykowego i już naprawdę rzadko do oceny uchyłków w jelicie grubym, ocena polaczeń po operacji bariatrycznej (leczenia otyłości). Do badania przełyku należy być na czczo od rana w dniu badania (nie wolno tez palic papierosów). Do oceny jelita cienkiego i jelita grubego na 2 dni przed należy stosować dietę ubogoresztkową (czyli taka która zostawia mało resztek w postaci kupy- chude mięso, jasne pieczywo, obrane posiekane warzywa bez pestek), a na dzień przed badaniem dieta płynna- soki, buliony. Dodatkowo można zastosować preparaty oczyszczające jelito.  

Drugim wyjątkiem jest rtg odcinka lędźwiowego kręgosłupa i stawów biodrowo-krzyżowych- do tego badania przygotowujemy się podobnie jak do usg jamy brzusznej. By można było ocenić kręgosłup lędźwiowy należy zapewnić „dobrą widoczność” przez brzuch. Czyli w naszym przewodzie pokarmowym nie mogą zalegać masy kałowe ani nagromadzone gazy. Na 2-3 dni przed badaniem należy spożywać większe ilości płynów, unikać potraw wzdymających, w razie potrzeby zastosować środek przeczyszczający. Na dzień przed badaniem należy zastosować preparat zawierający Simetykon by uwolnić gazy nagromadzone w brzuchu. 

Tomografia komputerowa

Tomografią komputerowa może ocenić bardzo wiele narządów w naszym ciele. Przygotowując się do badania ważne byśmy wiedzieli czy będzie to badanie z podaniem kontrastu czy bez. Kontrast zazwyczaj jest dobrze tolerowany jednak u niektórych osób może powodować złe samopoczucie, czasem mdłości, zawroty głowy i przemijające uczucie gorąca. Jednak czasem przychodząc na badanie z kontrastem w trakcie możne zmienić się kwalifikacja badania, trzeba podać kontrast i dlatego też:

  • ostatni posiłek należy zjeść minimum 6 godzin przed badaniem
  • trzeba odpowiednio nawodnić organizm, dlatego na 4 godziny przez badaniem dobrze wypić około 1-1,5l wody niegazowanej
  • do badań z kontrastem należy dostarczyć „świeży” wynik kreatyniny, czyli badania z krwi oceniającego funkcję nerek. Ważność takiego wyniku to 7 dni. To bardzo ważne by ocenić funkcje nerek przed badaniem- kontrast podawany w czasie tomografii w całości usuwany jest przez nerki i niestety u osób z chorobami nerek (rzadziej bez) może też nerki uszkodzić. Stąd też zalecenie by przed i po badaniu wypijać dużo wody, by szybciej „wypłukać” z siebie kontrast.
  •  leki przyjmowane „na stałe” należy przyjąć rano w dniu badania. Jedyne „ale” jest do leków stosowanych w terapii cukrzycy a konkretnie do metfrominy, u osób z nico podwyższoną kreatyniną zalecamy odstawienie metfrominy na 48h przez badaniem z podaniem kontrastu. Najprościej mówiąc metformina może spowodować, że kontrast bardziej uszkodzi nerki. Oczywiście jeśli macie niewyrównaną cukrzycę to każde ostawienie leku trzeba omówić ze swoim lekarzem.
  • osoby z rozpoznanymi chorobami tarczycy dodatkowo przed podaniem kontrastu powinny wykonać oznaczenie z krwi TSH, fT3 i fT4 by upewnić się, że czynność tarczycy jest w normie i podanie dużej dawki jodu w kontraście nie spowoduje nasilenia choroby. W przypadku nadczynności tarczycy lub wola guzkowego nadczynnego przed podaniem kontrastu wskazana jest konsultacja endokrynologa. 

Rezonans Magnetyczny

To badanie wykorzystujące silne pole elektromagnetyczne, stąd też osoby, które mają wszczepione implanty ślimakowe, klipsy metalowe w czaszce, rozruszniki serca (szczególnie starszego typu, które nie są odporne na pole magnetyczne), metaliczne opiłki w oku itp. Nie mogą mieć wykonanego badania.

Badanie rezonansu tak samo jak tomografia może być wykonywane bez kontrastu i z kontrastem. Kwalifikacja do badania może się zmienić (w praktyce dość rzadko) ale:

  • należy być na czczo na minimum 6 godzin przed badaniem, po przyjęciu maksymalnie na 6 godzin przed płynów
  • należy dostarczyć aktualny wynik kreatyniny
  • przed badaniem należy zdjąć wszystkie elementy: kolczyki, pierścionki, usunąć aparat słuchowy, proteza) a w przypadku badania głowy najlepiej przyjść bez makijażu, i bez lakieru na włosach (zdarza się, że kosmetyki zawierają mikroskopie metalowe opiłki).
  • w większość przypadków nie ma potrzeby rozbierania się, ale ubranie nie może zawierać żadnych metalowych elementów- guziki, napy, końcówki troczka, zamki itp.

Zarówno tomografia komputerowa jak i rezonans magnetyczny odbywają się w ogromnych tubach, w które się wjeżdża. Niestety niektóre projekcje w rezonansie magnetycznym wymagają długiego czasu badania (dodatkowo rezonans jest dość głośny). Tomografia trwa krócej.  Stąd może się pojawić problem z tolerancją badania u osób z klaustrofobią lub po prostu lękiem związanym z badaniem w zamknięciu. W takiej sytuacji pacjent albo otrzymuje lek przeciwlękowy w pracowni, albo badanie jest przesunięte na kolejny termin, na który należy się zgłosić z lekiem przeciwlękowym otrzymanym od swojego lekarza. Po przyjęciu takiego leku nie wolno prowadzić samochodu!

Na badania obrazowe warto dostarczyć kserokopie poprzednio wykonanych badań. Lub jeśli np. tomografia ma być pogłębieniem diagnostyki w badaniu usg to też ten wynik usg należy dostarczyć. Im pełniejszą dokumentację pacjenta ma lekarz opisujący badania tym bardziej wnikliwy będzie opis.

 

Test ciążowy przed badaniami z promieniowaniem

Zgłaszając się na planowe badanie, w którym będzie wykorzystywane promieniowanie, podpisujecie oświadczenie, że nie jesteście w ciąży. Czasem, jeśli diagnostyka odbywa się w Szpitalu lub Szpitalnym Oddziale Ratunkowym to dodatkowo wykonuje się oznaczenie B-hCG z krwi (tzw. test ciążowy z krwi). W tym miejscu chce Was uspokoić, że obecne urządzenia są na tyle nowoczesne, że wykorzystują małe dawki promieniowania, i czas naświetlania jest krótki. Za dawkę promieniowania niebezpieczną dla płodu uznaje się 100mGy, przy czym większość badań zamyka się w dawce do 50mGy. Oczywiście jeśli nie ma ewidentnych wskazań do badania z użyciem promieniowania to diagnostyką staramy się opierać na badaniach bez promieniowania, ale kiedy zachodzi konieczność to wtedy takie badanie możemy wykonać.

 

Karmienie piersią 

Według badań naukowych karmienia piersią po przyjęciu przez matkę środka kontrastującego na bazie jodu lub gadolinu jest bezpieczne. Niemal 100% środka kontrastującego zostaje usunięte w ciągu 24 godzin z krwi matki przez sprawne nerki, a ilość środka kontrastowego w przewodzie pokarmowym malucha jest nieoznaczalna. Jednak w niektórych krajach są zalecenia by po podaniu gadolinu (stosowany w badaniach rezonansu) nie karmić przez 24 godziny.  Dlatego, jeżeli wpływ środka kontrastowego na dziecko niepokoi karmiąca mamę to powinna zrobić przerwę w karmieniu na 24 godziny (ale jeszcze raz powtarzam nie ma takich zaleceń).

Badania Endoskopowe

  1. Gastroskopia

Badanie oceniające górny przewód pokarmowy a dokładnie przełyk, żołądek i dwunastnicę. 

  • do badania należy być na czczo, ale jeśli badanie macie zaplanowane np. na godzinę 14 to na czczo oznacza bez jedzenie przez 6 godzin a bez picia przez 4 godziny. W trakcie badania może być odruch wymiotny, więc żeby zabezpieczyć się przed zachłyśnięciem żołądek musi być zupełnie pusty.
  • przed badaniem należy usunąć z buzi wszystkie ruchome protezy zębowe
  • zazwyczaj badanie wykonywane jest w miejscowym znieczuleniu gardła preparatem zawierającym lidokainę, dlatego jeśli kiedykolwiek stwierdzono u Ciebie alergie na ten środek poinformuj o tym personel przed badaniem. Po badaniu przez 2 godziny nie można jeść.
  • przed badaniem pracownia może wymagać wykonania badan laboratoryjnych m.in. morfologii i układu krzepnięcia. Jeśli badanie ma być wykonywane w znieczuleniu ogólnym, wówczas znieczulający anestezjolog zaleci wykonanie większej ilości badan między innymi badania Ekg i poziomu elektrolitów. Często też przed znieczuleniem ogólnym wymagane jest zaświadczenie od lekarza rodzinnego pacjenta o stanie zdrowia. 

Po znieczuleniu do badań endoskopowych nie wolno prowadzić samochodu. Dlatego na badanie należy zgłosić się z osobą towarzyszącą. 

NFZ refunduje tylko niewielką liczbę znieczuleń ogólnych do gastro i kolonoskopii, najczęściej za znieczulenie trzeba zapłacić. O tym że chcemy być znieczuleni trzeba zawiadomić personel w momencie rejestracji na badanie. 

  • Leki przyjmowane na stałe (z powodu nadciśnienia, choroby serca, neurologiczne) należy przyjąć rano popijając niewielką ilością płynu. Nie przyjmuje się leków stosowanych w terapii cukrzycy, czyli leków hipoglikemicznych.  Nie przyjęcie stałych leków może skutkować wysokim ciśnieniem, wysokim tętnem a to może spowodować dyskwalifikację z badania.
  • Jeśli przyjmujesz leki przeciwzakrzepowe (Acenocumarol, Warfaryna, Riwaroksaban, Dabigatran, Apiksaban) to może być wskazane czasowe odstawienie leku (szczególnie jeśli w trakcie badania mają być pobrane wycinki) o czasie w jakim należy to zrobić poinformuje pracownia. Zazwyczaj Acenocumarol odstawia się na 2-3 dni przed badaniem a Warfarynę na 5 dni przed. Nowe doustne antykoagulanty odstawiamy na dzień przed badaniem, a leczenie wznawiamy najczęściej w następnej dobie, chyba że lekarz, który wykonywał badanie endoskopowe powie, że jest duże ryzyko krwawienia i lek należy włączyć dopiero po 48 godzinach. 

Odstawianie leków należy skonsultować ze swoim lekarzem, ponieważ przy wysokim ryzku udaru (leki przeciwzakrzepowe przyjmuje się przy zwiększonym ryzku powstania zakrzepu w migotaniu przedsionków, zakrzepicy itp.) może być konieczne zastosowanie tzw. „terapii pomostowej” czyli czasowe zastąpienie leków doustnych zastrzykami w brzuch z heparyny. Receptę na heparyny i instrukcję przygotowania przeciwkrzepliwego otrzymacie od swojego lekarza (rodzinnego lub tego który kierował Was na badanie).

  • W przypadku leków zawierających aspirynę, clopidogrel, tikagrelor lub prasugrel czasowe odstawienie leku należy skonsultować z lekarzem prowadzącym, ponieważ nie zawsze jest to możliwe. Na przykład po zawale, po założeniu stenów do naczyń wieńcowych należy odczekać kilka miesięcy by móc bezpiecznie odstawić leki.
  • Na 7 dni przed badaniem należy odstawić preparaty zawierające żelazo.
  • Na 10-14 dni przed badaniem może być wskazane odstawienie inhibitora pompy protonowej, czyli leku, który często jest zażywany w chorobach górnego odcinka przewodu pokarmowego m.in. w chorobę wrzodowe, refluksie itp. Do takich leków należy np. pantoprazol, esomeprazol itp. Najlepiej zapytać o konieczność odstawienia leku lekarza, który na nas kieruję na badanie, lub pracownie w momencie zapisywania się na badanie. Jeśli w trakcie badania będą pobierane wycinki na bakterię Helicobakter pylori to lek należy odstawić.

      2. Kolonoskopia

Kolonoskopia to badanie, które umożliwia obejrzenie wnętrza całego jelita grubego. Do badania konoskopowego całe jelito powinno być dokładnie oczyszczone. Tylko jelito, w którym lekarz widzi dokładnie błonę śluzową, która nie jest zanieczyszczana kałem nadaje się do diagnostyki. W przeciwnym razie lekarz pisze, że przygotowanie do badania było niewystarczające, lub że z uwagi na zalegający kał nie obejrzano całego jelita grubego. Ponieważ badanie jest mało przyjemne, a przygotowanie nie najłatwiejsze to warto to zrobić raz a porządnie. Do oczyszczenia jelita wykorzystuje się specjalne preparaty- tzw. makrogole gdzie trzeba wypić 4 litry preparatu i mieszanki różnych związków o mniejszej objętości. Nie mogę tu Wam podać konkretnych nazw. Mogę natomiast napisać, że ja u pacjentów częściej korzystam z tych większych objętości, bo po prostu wydaje mi się, że lepiej przygotowują do badania. 

  • Na minimum 3 dni przed badaniem należy wyeliminować z diety wszystkie owoce pestkowe (truskawki, kiwi, winogrona, ale też pomidory) oraz ziarna (w pieczywie, Müsli itp.).
  • W dzień poprzedzający badanie można zjeść jedynie lekkie śniadanie. Po nim, aż do badania, można jedynie przyjmować lekkie, klarowne niegazowane napoje: sok, herbata i dużo wody. U osób z przewlekłymi zaparciami by lepiej oczyścicie jelit warto zastosować dietę płynną od samego rana w dniu poprzedzającym badanie. 

Jeśli badania zaplanowano następnego dnia przed godziną 14 to:

  • Pomiędzy godziną 18:00, a 20:00 rozpoczynamy picie roztworu. Rozpuść 2 saszetki leku w 2 litrach wody niegazowanej. Przygotowany płyn należy wypijać w tempie 1 szklanka na 15 min, tak by całość wypić w 2 godziny.

Preparat jest mało smaczny. By łatwiej go wypić można dodać sok z cytryny, klarowny sok jabłkowy lub wstawić go do lodówki, bo schłodzony tez lepiej smakuje.

W dniu badania na 6 godzin przed kolonoskopią, należy rozpuścić pozostałe 2 saszetki w 2 litach i wypić. Pice całego roztworu należy zakończyć na 4 godziny przed zaplanowaną kolonoskopią.

Dla osób ważących powyżej 80kg zaleca się wypicie 3 saszetek w 3 litrach wody na dzień przed badaniem i 1 saszetki w litrze wody w dniu badania. Dla osób ważących powyżej 120 kg należy zastosować większą ilość roztworu.

Jeśli badanie masz zaplanowane po godzinie 14:

Przygotowanie wygląda identycznie tylko zmieniają się godziny, pierwszą porcję należy przyjąć o 21 a kolejną o 6 rano. Jeśli badanie jest jeszcze później tzn. około godziny 16/17 to pierwszą porcję należy przyjąć o 3 w nocy, a kolejną o 9 rano. 

Jeśli bardzo doskwiera Ci głód to możesz bezkarnie zjadać landrynki😊 Landrynek nie widać po rozpuszczeniu w jelicie a dostarczają trochę słodyczy, kalorii i przyjemności w trakcie przygotowania do badania (nie pudło landrynek tylko kilka sztuk).

W dniu badania należy przyjąć leki stosowane na stałe - szczególnie te stosowane z powodu nadciśnienia i chorób serca, neurologiczne itp. Podobnie jak w przypadku gastroskopii nie przyjmujemy leków na cukrzycę. Wyjątek stanowią tu insuliny, przygotowanie do kolonoskopii u pacjenta stosującego insuliny należy przeprowadzić po konsultacji z diabetologiem, czasem wymagane jest przygotowanie w Szpitalu.  Stałe leki należy przyjąć na 2 godziny przed lub po wypiciu środka przeczyszczającego.

Zalecenia odnośnie odstawiania leków przeciwzakrzepowych są identyczne jak opisywałam w gastroskopii.


Mam nadzieję, że trochę przybliżyłam Wam kwestie przygotowania do badań. Jeśli macie potrzebę pogłębienia jakiegoś tematu lub uzupełnienia tego artykułu o jakieś badanie piszcie do mnie śmiało. Zapraszam też na pogadankę która jest zapisana w relacjach wyróżnionych na mamaginekolog.medycznie.

Autor: Karolina Zych-Rozpędowska